Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Kontrola operacyjna, w tym podsłuch, nie dotyczy wyłącznie osoby, wobec której jest prowadzona. Utrwala także rozmowy jej partnera, dzieci, lekarza, psychologa, adwokata czy dziennikarza. Państwo wchodzi wtedy w najbardziej prywatną sferę życia, a obywatel nie wie, że jest kontrolowany. Dlatego zgoda sądu nie może być pieczątką pod wnioskiem służby.

Projekt idzie w dobrym kierunku. Sąd będzie musiał uzasadniać swoje postanowienia, będzie mógł żądać materiałów w trakcie kontroli i zakończyć ją, gdy przestanie być konieczna. Otrzyma informację o wynikach działań i zniszczeniu materiałów, a inspektor nadzoru wewnętrznego straci kompetencje do stosowania kontroli operacyjnej i zakupu kontrolowanego.

Nie nazywajmy jednak pierwszego kroku pełną reformą. Nadzór w trakcie kontroli nadal zależy od inicjatywy sądu. Nie ma obowiązkowych raportów okresowych ani gwarancji, że sprawę od początku do końca poprowadzi ten sam sędzia. Bez tego prawo do zakończenia kontroli może pozostać prawem na papierze.

Nowe zadania otrzyma 17 sądów, lecz nie przewidziano dodatkowych środków, mierników skuteczności ani ewaluacji ustawy. Prawo, na którego wykonanie nie zapewniono zasobów, może pozostać fikcją.

Projekt nie wprowadza też prawa do późniejszej informacji i zaskarżenia legalności kontroli, gdy ujawnienie jej nie zagraża już postępowaniu ani bezpieczeństwu państwa. Nie rozwiązuje problemu retencji danych ani kontroli prowadzonej na podstawie ustawy antyterrorystycznej. Szef właściwej służby będzie mógł sam wydłużyć z 3 do 6 miesięcy termin zniszczenia materiałów, które nie mogą zostać wykorzystane, powołując się na nieostry "szczególnie uzasadniony przypadek".

Jako poseł niezrzeszony popieram kierunek tej ustawy, ale nie zgodzę się, by możliwość kontroli przedstawiać jako kontrolę rzeczywistą. Skuteczne służby i wolność obywatela nie są przeciwieństwami. Silne państwo potrafi ścigać przestępców, a jednocześnie kontrolować samo siebie. Dziękuję.