Wystąpienie: Zofia Czernow

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną, druk nr 2411.

Nadzór i kontrola nad uprawnionymi podmiotami jako wyspecjalizowanymi organami administracji rządowej są realizowane na trzech płaszczyznach: przez Sejm, będący organem ustawodawczym oraz kontrolnym władzy wykonawczej, przez rząd, a więc właściwych ministrów oraz prezesa Rady Ministrów, będący władzą wykonawczą, a także przez sądy reprezentujące władzę sądowniczą. Działalność operacyjna uprawnionych podmiotów, w tym służb specjalnych: Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Służby Kontrwywiadu Wojskowego, posiadających uprawnienie do niejawnego uzyskiwania informacji w formie tzw. kontroli operacyjnej, podlega nadzorowi organów władzy sądowniczej. Nadzór ten sprawowany jest przez sędziów posiadających konstytucyjne i ustawowe gwarancje niezawisłości i niezależności od innych organów państwowych.

Obowiązujące rozwiązania ustawowe pozwalają właściwym miejscowo sądom okręgowym, w tym Sądowi Okręgowemu w Warszawie oraz Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w Warszawie, utrzymać nadzór nad działalnością uprawnionych podmiotów najsilniej ingerującą w prywatność obywateli. Służą temu postanowienia o zarządzeniu albo przedłużeniu kontroli operacyjnej, jak też o zatwierdzeniu kontroli zarządzonej w trybie niecierpiącym zwłoki.

Niemniej jednak w obecnym stanie prawnym zidentyfikowano obszary, które nie są objęte nadzorem sądowym bądź są objęte niewystarczającym nadzorem sądowym, którego sprawowanie należy uznać za uzasadnione.

Projektowane przepisy są uzupełnieniem już istniejących rozwiązań prawnych przyznających sądom kompetencje w zakresie nadzoru nad działalnością uprawnionych podmiotów w obszarze prowadzenia kontroli operacyjnej.

Główne zmiany wprowadzane niniejszym projektem ustawy to, po pierwsze, wprowadzenie silniejszej roli sądu poprzez zapewnienie dostępu właściwego sądu do wyników kontroli operacyjnej, także w przypadku, gdy w toku kontroli nie uzyskano dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego. Szef czy komendant uprawnionego podmiotu w przypadku zarządzenia kontroli operacyjnej będzie zobowiązany poinformować sąd, który wydał postępowanie o zastosowaniu kontroli operacyjnej, oraz właściwego prokuratora o wynikach kontroli operacyjnej po jej zakończeniu. Po drugie, wprowadzenie możliwości przerwania kontroli poprzez przyznanie właściwemu sądowi i prokuratorowi uprawnienia do wydania w każdym czasie postanowienia o przerwaniu stosowania kontroli operacyjnej. Po trzecie, wprowadzenie jasnych zasad niszczenia materiałów poprzez zapewnienie właściwemu sądowi dostępu do informacji w przedmiocie zniszczenia materiałów zgromadzonych w trakcie kontroli operacyjnej, które nie są istotne dla bezpieczeństwa narodowego ani nie stanowią informacji potwierdzającej zaistnienie przestępstwa. I po czwarte, zniesienie uprawnienia inspektora nadzoru wewnętrznego do stosowania kontroli operacyjnej oraz do stosowania tzw. instytucji zakupu kontrolowanego. Zaproponowane zmiany są bardzo potrzebne i ważne dla zwiększenia nadzoru sądowego nad kontrolą operacyjną i zapewnienia przejrzystości dotyczącej całego postępowania kontrolnego.

Dlatego też, uznając to za słuszne i bardzo potrzebne, Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska będzie głosował za uchwaleniem projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)