Wystąpienie: Ryszard Wilk

Dziękuję bardzo.

Szanowna Pani Marszałek! Państwo z Ministerstwa! Panie i Panowie Posłowie! Przysłuchujący się nam Goście! Tytułem wstępu: dzięki Bogu i pracom komisji wyleciał z tej ustawy bardzo kontrowersyjny zapis, czyli art. 145l, który tak naprawdę spowodowałby pewien dualizm na rynku funkcjonowania placówek publicznych i niepublicznych, ponieważ by miały różne dotowania.

Ale co do samego druku, skoro tego kontrowersyjnego zapisu nie mamy: ta ustawa ma charakter naprawczy, można powiedzieć, ponieważ nie tworzy nowej filozofii finansowania oświaty, lecz usuwa skutki niezamierzonych błędów legislacyjnych, które powstały po zmianach wprowadzonych ustawą o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z 1 października 2024 r.

Po pierwsze, projekt przywraca racjonalność w zakresie dotowania nowo powstających niesamorządowych placówek oświatowych, w szczególności przedszkoli, ponieważ ustawa usuwa absurdalny obowiązek przekazywania danych do SIO, czyli systemu informacji oświatowej, przed faktycznym rozpoczęciem działalności. Obowiązek był technicznie niewykonalny, a jednocześnie warunkował wypłatę dotacji. To realna ulga dla podmiotów, które często wypełniają lukę tam, gdzie samorządy nie są w stanie zapewnić wystarczającej liczby miejsc. Chodzi szczególnie o przedszkola.

Po drugie, projekt rozwiązuje problem tzw. dotacji za efekt, czyli należnych szkołom ponadpodstawowym dla dorosłych oraz kwalifikacyjnym kursom zawodowym środków, które powinny zostać wypłacone po 1 stycznia 2025 r., ale według zasad obowiązujących jeszcze w 2024 r. Nowy art. 145k daje powiatom jasną podstawę prawną do wypłaty zaległych środków, co finalnie zamknie okres niepewności prawnej.

To rozwiązania potrzebne, porządkujące system i chroniące zarówno samorządy, jak i podmioty prowadzące szkoły i placówki. Jednocześnie warto odnotować, że projekt nie rozwiązuje wszystkich problemów systemowych związanych z edukacją, szczególnie problemu rosnących napięć wynikających z demografii.

Podsumowując: to dobra, korekcyjna ustawa, która naprawia konkretne błędy i pozwala uniknąć realnych strat po stronie placówek edukacyjnych i powiatów, ale powinna być traktowana nie jako zamknięcie dyskusji o finansowaniu oświaty, a raczej jako punkt wyjścia do dalszych systemowych zmian. Bardzo dziękuję.