Wystąpienie: Dariusz Matecki

Na początku wzywam rząd do pilnego uregulowania kwestii osób uciekających z Ukrainy przed obowiązkiem służby oraz mechanizmów współpracy prawnej z Ukrainą w sprawach dezercji i uchylania się od mobilizacji - zwłaszcza wobec osób, które w Polsce popełniły przestępstwa. Skoro Polska ponosi ogromne koszty wsparcia Ukrainy, to oczekujemy także poważnego podejścia do kwestii bezpieczeństwa i odpowiedzialności po stronie ukraińskiej oraz jasnych reguł współpracy, z poszanowaniem prawa i procedur.

Jednocześnie pytam rząd: Dlaczego od wielu miesięcy mrożone są projekty w sprawie zakazu propagowania banderyzmu w Polsce i kiedy wreszcie państwo polskie postawi tamę gloryfikowaniu ideologii i formacji odpowiedzialnych za zbrodnie na Polakach? Oczekuję też działań dyplomatycznych MSZ: wezwania ambasadora Ukrainy w Polsce Wasyla Bodnara i jasnej reakcji na wypowiedzi, które w polskiej opinii publicznej są odbierane jako relatywizowanie spraw kluczowych dla polskiej pamięci historycznej. Czy rząd rozważa użycie instrumentów dyplomatycznych, łącznie z uznaniem go za persona non grata, jeśli nie będzie jednoznacznego stanowiska?

Pytania. Jaki jest realny cel tej ustawy: abolicja "z powodów humanitarnych" czy instrument bezpieczeństwa państwa (pozyskanie informacji o osobach z doświadczeniem bojowym)? Który cel jest nadrzędny i jak to widać w przepisach? Jakie są szacunki skali zjawiska: ilu obywateli Polski wstąpiło do sił zbrojnych Ukrainy bez wymaganej zgody, ilu było ściganych, ilu skazanych, a ile spraw jest w toku? Czy rząd przewiduje negatywne przesłanki wyłączenia z dobrodziejstwa ustawy (np. osoby skazane w Polsce za ciężkie przestępstwa, osoby powiązane z ekstremizmem, osoby podejrzane o zbrodnie wojenne)? Jeśli nie - dlaczego? Jakie dokładnie informacje mają trafiać do służb: tylko daty i miejsca czy również opis przebiegu służby, kontaktów, użytych systemów uzbrojenia, działań bojowych? Jak będą zabezpieczone dane wrażliwe i jak długo będą przechowywane? Czy projekt przewiduje minimalne standardy retencji i kontroli dostępu? Skoro państwo wprowadza abolicję/amnestię dla ochotników walczących po stronie Ukrainy, to dlaczego równolegle nie przedstawia kompleksowego rozwiązania dotyczącego trybu uzyskiwania zgody na służbę w obcym wojsku, żeby na przyszłość nie tworzyć takich wyjątków ustawowych?