Wystąpienie: Jarosław Sachajko

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Projekt z druku nr 2272 dotyczy zmiany ustawy o SENT oraz ustaw towarzyszących. Rząd wskazuje wprost, że celem projektu jest dalsze uszczelnienie systemu podatkowego, zwiększenie wpływów budżetowych, ograniczenie działalności prowadzonej z pominięciem prawa oraz uporządkowanie zasad przetwarzania i udostępniania danych między organami administracji. Jednym z głównych elementów projektu jest objęcie systemem SENT przewozu betonu towarowego i innych mieszanek na bazie spoiw mineralnych, bez względu na ilość w przesyłce, także osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Trzeba uczciwie powiedzieć, że sam kierunek uszczelnienia nie jest pozbawiony racji. W uzasadnieniu projektu wskazano na zwiększone ryzyko nadużyć w obrocie betonem oraz prawdopodobieństwo występowania luki VAT w tym obszarze. Państwo ma prawo regulować obszary, gdzie rynek jest poddany fikcyjnemu obrotowi, zaniżaniu zobowiązań i omijaniu obowiązków publicznych. Z tego punktu widzenia objęcie tej branży monitoringiem SENT można uznać za próbę odpowiedzi na realny problem.

Jednocześnie w projekcie ustawy wyraźnie poszerza się zakres funkcjonowania systemu, nie tylko o beton, ale także o nowe typy przewozów, w tym przewozy zwrotne, przemieszczanie się między magazynami czy przewozy związane z czasowym użyciem towarów. To oznacza, że ustawa nie jest wąską korektą, lecz obejmuje rozszerzenie nadzoru i obowiązków dokumentacyjnych. Dla administracji może to być narzędzie skuteczniejsze, ale dla uczciwie działających przedsiębiorców oznacza to więcej formalizmów i nowych obowiązków oraz większe ryzyko błędów operacyjnych.

W projekcie są również elementy łagodzące, które należy odnotować. Ustawa przewiduje, że w przypadku kontroli betonu nie dokonuje się zatrzymania samego towaru ani środka transportu wraz z tym towarem. Dodatkowo naczelnik urzędu celno-skarbowego może odstąpić od nałożenia kary i poprzestać na pouczeniu, jeżeli nieprawidłowość wynika z oczywistych omyłek. To są rozwiązania potrzebne, bo ograniczają ryzyko paraliżu inwestycji i dostaw. Nie zmienia to jednak faktu, że projekt przewiduje także dotkliwe sankcje. Za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w określonych przypadkach przewidziano karę 20 tys. zł, a za niewykonanie obowiązku uzupełnienia danych - 5 tys. zł.

Ważną częścią projektu jest też rozszerzenie przetwarzania danych. Projekt dopuszcza powierzenie danych z rejestru do analizy wyznaczonym jednostkom sektora finansów publicznych lub instytucjom badawczym. Rozszerzenie katalogu organów uprawnionych do korzystania z danych tworzy rejestr zamknięć urzędowych z danymi geolokalizacyjnymi, które co do zasady mają być przechowywane do 12 miesięcy, dlatego stanowisko (Dzwonek) wobec tego projektu powinno być spokojnie wyważone.

Należy dalej pracować nad tym projektem tak, aby nie tworzyć zbyt dużych obciążeń dla przedsiębiorców, a jednocześnie aby nieuczciwi przedsiębiorcy rozpoczęli płacenie podatków. Dziękuję.