Wystąpienie: Jarosław Sachajko

Oczywiście, że jestem.

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Jako koło parlamentarne Demokracja Bezpośrednia będziemy głosowali za tym projektem, gdyż zawiera on rozwiązania potrzebne i racjonalne. Wzmacnia ochronę tajemnicy zawodowej, porządkuje zasady przetwarzania danych, doprecyzowuje odpowiedzialność dyscyplinarną, umożliwia sprawniejsze działanie organów samorządu oraz wzmacnia ochronę oznaczenia: kancelaria radcy prawnego. To są zmiany porządkujące i w wielu punktach pożyteczne.

Samorząd zawodowy ma służyć jakości wykonywania zawodu i ochronie obywatela, a nie doraźnym interesom politycznym. W tym kierunku ten projekt co do zasady zmierza. Ale właśnie dlatego trzeba powiedzieć jasno: samorząd zawodowy nie może przekształcić się w korporację o własnych uprawnieniach procesowych. Projekt przyznaje okręgowym izbom i Krajowej Izbie Radców Prawnych daleko idące uprawnienia organizacji pozarządowej i społecznej w postępowaniach cywilnych, karnych i administracyjnych. To rozwiązanie niesie ryzyko nadmiernej korporacyjności. Samorząd ma być strażnikiem standardów, a nie osobnym uczestnikiem życia procesowego wszędzie tam, gdzie uzna to za stosowne.

Druga uwaga - jeszcze ważniejsza ustrojowo. Państwo nie powinno utrwalać modelu przymusowej, wyłącznej przynależności do jednego tylko samorządu, jakby istniało tylko jedno dopuszczalne, formalne reprezentowanie środowiska. W mojej ocenie należy otworzyć debatę nad możliwością współistnienia kilku izb lub kilku struktur samorządowych w ramach jednego zawodu przy zachowaniu jednolitych standardów dostępu do zawodu, etyki i odpowiedzialności dyscyplinarnej. Art. 17 ust. 1 konstytucji pozwala tworzyć samorządy zawodowe, ale nie nakazuje ustawowego monopolu jednej korporacji. W zestawieniu z wolnością zrzeszania się z art. 58 ust. 1 oraz zasadą proporcjonalności z art. 31 ust. 3 obecny model budzi poważne wątpliwości konstytucyjne. Samorząd zawodowy jest potrzebny, ale potrzebny jest samorząd otwarty, pluralistyczny i służący obywatelom, a nie korporacja zamknięta, monopolistyczna i sama dla siebie.

Dlatego popierając kierunek tej ustawy, apeluję równocześnie o odrzucenie wszystkiego, co może prowadzić do nadmiernej korporacyjności i do wzmacniania monopolu jednej izby. To jest dobra nowelizacja w części technicznej, ale wymaga większej odwagi w części ustrojowej. Dziękuję. (Oklaski)