Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy dotyczący tzw. pozwów SLAPP ma służyć ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej przed nadużywaniem postępowań sądowych. Problem polega jednak na tym, że projektowane przepisy idą znacznie dalej niż wymagają tego przepisy unijnej dyrektywy. Mamy tutaj do czynienia z sytuacją, w której Polska dokłada do przepisów unijnych kolejne własne regulacje i dodatkowe mechanizmy. I zamiast ograniczyć się do wdrożenia minimalnych wymagań wynikających z dyrektywy, projekt tworzy rozbudowany, daleko idący mechanizm ingerujący w procedurę cywilną i prawo do sądu. Pojawiają się nowe, bardzo szerokie i nieostre pojęcia, takie jak tłumienie debaty publicznej czy szykanowanie za udział w debacie, które pozostawiają ogromne pole do uznaniowości. Projekt przewiduje możliwość odrzucenia pozwów już na wczesnym etapie postępowania, nakładania wysokich grzywien czy obowiązku publikowania wyroków na koszt powoda.

Tutaj pojawia się zasadnicze pytanie, czy państwo nie tworzy właśnie mechanizmu, który może zniechęcić obywateli do dochodzenia swoich praw przed sądem. Wątpliwości zgłaszają zresztą nie tylko środowiska prawnicze, ale także Krajowa Rada Sądownictwa, Sąd Najwyższy czy Prokuratoria Generalna. Wskazują oni m.in. na ryzyko chaosu procesowego, nadmiernej uznaniowości oraz możliwego naruszenia prawa do sądu. Dlatego Konfederacja w takim kształcie nie może poprzeć tego projektu. Dziękuję.