Wystąpienie: Adam Krzemiński

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, druk nr 1650.

Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 5 września 2025 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Edukacji i Nauki do pierwszego czytania.

Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie podstaw prawnych dla zakładania i funkcjonowania spółdzielni uczniowskich w szkołach i placówkach oświatowych. Obecnie działalność takich spółdzielni opiera się głównie na statutach i praktyce, ale bez szczegółowej regulacji ustawowej. Zgodnie z projektem spółdzielnia uczniowska ma być dobrowolnym zrzeszeniem uczniów służącym rozwijaniu wiedzy o spółdzielczości, przedsiębiorczości, odpowiedzialności oraz umiejętności współpracy. Spółdzielnie będą mogły prowadzić działalność usługową, handlową, wytwórczą, edukacyjną, społeczną i promocyjną na rzecz szkoły oraz środowiska lokalnego, przy czym ich działalność nie będzie uznawana za działalność gospodarczą.

Projekt przewiduje uproszczone zasady działania i rachunkowości. Spółdzielnie nie będą prowadzić pełnej księgowości, lecz uproszczoną ewidencję finansową i członkowską. Założenie spółdzielni będzie wymagało udziału co najmniej pięciu uczniów powyżej 13. roku życia. Jeśli będą to osoby niepełnoletnie - to dodatkowo oczywiście zgody rodziców. Zgodę na utworzenie spółdzielni będzie wydawał dyrektor szkoły, który wyznaczy także nauczyciela opiekuna odpowiedzialnego za nadzór nad działalnością spółdzielni, a ów wyznaczony nauczyciel będzie musiał wyrazić zgodę na piśmie na to, by tę odpowiedzialność przyjąć. Członkowie będą wnosić wpisowe - 10 zł bez prawa do zwrotu, a działalność spółdzielni będzie nieodpłatna. Nadwyżki finansowe nie będą dzielone między członków.

Projekt określa również strukturę organizacyjną spółdzielni, obejmującą walne zgromadzenie, zarząd i komisję rewizyjną, a także zasady likwidacji i przeznaczenia majątku spółdzielni. W przypadku likwidacji środki mają być przekazywane na cele statutowe szkoły lub organizacji pożytku publicznego działającego na rzecz młodzieży. Projekt przewiduje także obowiązek dostosowania istniejących już spółdzielni uczniowskich do nowych przepisów do 1 września 2027 r., czyli w ciągu roku od wejścia w życie proponowanych zmian w Prawie oświatowym.

Komisja edukacji po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniach 12 marca i 29 kwietnia tego roku wnosi o uchwalenie załączonego projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)