Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Stanowisko

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedowany projekt stanowi obszerną nowelizację Prawa o adwokaturze. Jego celem jest dostosowanie przepisów regulujących funkcjonowanie samorządu adwokackiego do współczesnych realiów oraz uporządkowanie kwestii, które obecnie są uregulowane niepełnie albo nieprecyzyjnie.

Projekt zawiera wiele rozwiązań o charakterze organizacyjnym. Porządkuje zasady finansowania samorządu, umożliwia obradowanie jego organów w trybie zdalnym i hybrydowym, doprecyzowuje prowadzenie rejestrów adwokatów i aplikantów oraz unowocześnia zasady doręczania pism i dokumentowania czynności. Rozszerza również katalog funkcji, których nie można sprawować dłużej niż przez dwie następujące po sobie kadencje.

Pozytywnie należy ocenić przyznanie adwokatom, podczas wykonywania obowiązków zawodowych, ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Adwokaci coraz częściej spotykają się z agresją, groźbami i próbami wywierania presji. Zapewnienie im odpowiedniej ochrony służy nie tylko samemu środowisku, ale również prawidłowemu funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości.

Projekt zawiera jednak również rozwiązania wymagające ostrożnej oceny. Okręgowa rada adwokacka będzie mogła zawiesić adwokata w czynnościach zawodowych z powodu zaległości w opłacaniu składek, a przy większym zadłużeniu możliwe będzie nawet skreślenie go z listy. Tak daleko idąca ingerencja bezpośrednio wpływa nie tylko na sytuację zawodową adwokata, ale także na interesy jego klientów i prowadzonych przez niego spraw.

Wątpliwości budzą również przepisy dotyczące stwierdzania niezdolności do wykonywania zawodu. Postępowanie może zostać wszczęte bez wcześniejszego wysłuchania adwokata, a rada otrzyma szerokie uprawnienia do pozyskiwania informacji i dokumentacji dotyczącej jego stanu zdrowia. Co prawda przed podjęciem ostatecznej uchwały przewidziano udział biegłych oraz wysłuchanie zainteresowanego, jednak ze względu na charakter przetwarzanych danych i możliwe konsekwencje zawodowe konieczne jest zachowanie szczególnie wysokich standardów proceduralnych.

Projekt wprowadza także bardzo wysokie sankcje za nieuprawnione posługiwanie się tytułem adwokata, oznaczeniem kancelarii albo godłem adwokatury. Ochrona tytułu zawodowego jest uzasadniona, ale grzywna mogąca wynieść nawet 200 tys. zł powinna być stosowana proporcjonalnie do charakteru konkretnego naruszenia.

Nowelizacja zawiera więc zarówno potrzebne rozwiązania porządkujące, jak i przepisy znacząco wzmacniające kompetencje organów samorządu wobec poszczególnych adwokatów. Kluczowe jest zachowanie właściwej równowagi pomiędzy sprawnym funkcjonowaniem adwokatury a ochroną praw jej członków oraz interesów osób korzystających z pomocy prawnej. Dziękuję.