Zapytanie nr 4013

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w związku z planowaną zmianą sposobu zabezpieczenia przejazdu kolejowo-drogowego zlokalizowanego w miejscowości Kuzki w gminie Włoszczowa, w km 52,205 linii kolejowej nr 61 Kielce Główne – Fosowskie.

Z przekazanej mi dokumentacji wynika, że w ramach zadania realizowanego na zlecenie PKP Polskie Linie Kolejowe SA planowane jest przekwalifikowanie przedmiotowego przejazdu z kategorii A do kategorii C. W praktyce oznacza to istotną zmianę sposobu jego zabezpieczenia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami przejazd kategorii C wyposażony jest w samoczynny system przejazdowy wykorzystujący sygnalizację świetlną, ale bez rogatek stanowiących fizyczną barierę uniemożliwiającą wjazd na tory.

Sprawa budzi poważne obawy mieszkańców Kuzek, którzy zwrócili się do mnie o podjęcie interwencji poselskiej. Obawy te należy potraktować szczególnie poważnie ze względu na lokalne uwarunkowania. Z przejazdu korzystają nie tylko samochody osobowe, ale również piesi, dzieci i młodzież udający się do szkoły, osoby starsze oraz rolnicy poruszający się ciągnikami, kombajnami i innymi dużymi maszynami rolniczymi. W bezpośrednim sąsiedztwie nie ma wydzielonego chodnika ani odrębnej infrastruktury dla pieszych. Po drugiej stronie torów znajdują się ponadto tereny leśne wykorzystywane rekreacyjnie oraz pola uprawne.

Istotne jest również to, że w przypadku zamknięcia przejazdu znajdującego się w ciągu drogi wojewódzkiej nr 784 ruch kierowany jest przez przejazd w Kuzkach. Oznacza to możliwość okresowego, znaczącego wzrostu natężenia ruchu, którego nie można pomijać przy ocenie ryzyka.

Nie są to przy tym obawy wyłącznie hipotetyczne. 1 lipca 2018 r. właśnie w Kuzkach doszło do zderzenia samochodu osobowego z pociągiem relacji Częstochowa–Kielce. Pociąg uderzył w tył samochodu znajdującego się na przejeździe.

Jeszcze bardziej istotne z punktu widzenia projektowanej zmiany jest zdarzenie z 6 grudnia 2021 r. Policjanci w Kuzkach zaobserwowali kierującego, który wjechał na przejazd pomimo wyświetlanego czerwonego sygnału. Skoro więc projektowana kategoria C ma opierać zabezpieczenie przejazdu właśnie na sygnalizacji świetlnej, przypadek ten powinien – w mojej ocenie – zostać uwzględniony w analizie ryzyka związanej z likwidacją fizycznej bariery w postaci rogatek.

Sprawę należy również rozpatrywać w szerszym kontekście bezpieczeństwa na polskiej kolei. W 2025 r. doszło do 186 wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych, natomiast do końca sierpnia 2026 r. odnotowano już 138 takich zdarzeń.

O tym, jak poważne mogą być ich konsekwencje, przypomniał tragiczny wypadek z 9 września 2026 r. w Sokolnikach Suchych, gdzie samochód ciężarowy zderzył się z pociągiem osobowym przewożącym ponad 100 osób. Część składu wypadła z torowiska, osiem osób przewieziono do szpitala, a jedna zmarła.

W tym kontekście zwraca uwagę również polityka samej PKP PLK SA na innych przejazdach linii nr 61 zastosowano kategorię B, czyli automatyczną sygnalizację świetlną i dźwiękową wraz z rogatkami, wskazując przy tym, że modernizacja ma zwiększać bezpieczeństwo użytkowników dróg i kolei.

Nie kwestionuję potrzeby modernizacji infrastruktury ani automatyzacji systemów zabezpieczenia przejazdów. Przeciwnie – rozwiązania techniczne powinny być unowocześniane. Modernizacja nie może jednak oznaczać obniżenia rzeczywistego poziomu bezpieczeństwa. Przy podejmowaniu decyzji dotyczącej konkretnego przejazdu nie wystarczy stwierdzenie, że rozwiązanie spełnia minimalne wymagania techniczne. Konieczne jest uwzględnienie rzeczywistych warunków lokalnych, historii zdarzeń oraz struktury użytkowników przejazdu.

Szczególnego wyjaśnienia wymaga przy tym stanowisko gminy Włoszczowa z 28 sierpnia 2026 r. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że gmina formalnie pozytywnie zaopiniowała projekt, jednocześnie wskazując na „daleko idące negatywne konsekwencje“ projektowanych rozwiązań, które – w jej ocenie – w znacznym stopniu obniżą bezpieczeństwo na tym przejeździe. Tak zasadnicza wątpliwość organu samorządowego powinna zostać szczegółowo przeanalizowana przed rozpoczęciem prac.

Wobec powyższego zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Na jakiej podstawie technicznej, organizacyjnej i w oparciu o jakie wyniki analizy ryzyka podjęto decyzję o przekwalifikowaniu przejazdu w Kuzkach w km 52,205 linii nr 61 z kategorii A do kategorii C i rezygnacji z rogatek?

Czy przed podjęciem tej decyzji przeprowadzono indywidualną analizę bezpieczeństwa tego konkretnego przejazdu, a jeżeli tak – proszę o przedstawienie jej wyników, przyjętych kryteriów, danych dotyczących natężenia ruchu drogowego i kolejowego oraz wskazanie podmiotu, który ją sporządził.

Czy w analizie uwzględniono zdarzenie z 1 lipca 2018 r., kiedy na przejeździe w Kuzkach doszło do zderzenia samochodu z pociągiem oraz zdarzenie z 6 grudnia 2021 r., kiedy kierujący wjechał na przejazd pomimo czerwonego sygnału świetlnego? Jeżeli nie – dlaczego?

Czy przeanalizowano szczególne ryzyko wynikające z faktu, że po zmianie kategorii sygnalizacja świetlna ma zastąpić rogatki, skoro na tym konkretnym przejeździe odnotowano już przypadek zignorowania czerwonego światła?

Czy w ocenie bezpieczeństwa uwzględniono korzystanie z przejazdu przez dzieci i młodzież, osoby starsze, w tym osoby z ograniczeniami wzroku i słuchu, oraz brak wydzielonego chodnika lub bezpiecznego ciągu dla pieszych?

Czy uwzględniono ruch ciężkich i wielkogabarytowych maszyn rolniczych oraz sezonowe zwiększenie tego ruchu w okresie prac polowych?

Czy analizowano zwiększenie natężenia ruchu przez Kuzki w sytuacji zamknięcia przejazdu na drodze wojewódzkiej nr 784 oraz ruch związany z dostępem do pobliskich terenów leśnych i rekreacyjnych?

Jak PKP PLK SA odniosła się do stanowiska gminy Włoszczowa z 28 sierpnia 2026 r., w którym wskazano, że projektowane rozwiązania mogą w znacznym stopniu obniżyć bezpieczeństwo na tym przejeździe?

Dlaczego dla przedmiotowego przejazdu wybrano kategorię C bez rogatek, podczas gdy na innych modernizowanych przejazdach tej samej linii nr 61 zastosowano rozwiązania kategorii B obejmujące automatyczną sygnalizację wraz z rogatkami?

Czy minister infrastruktury zwróci się do PKP Polskich Linii Kolejowych SA o wstrzymanie demontażu istniejących rogatek do czasu ponownego przeanalizowania bezpieczeństwa przejazdu z uwzględnieniem przedstawionych uwarunkowań lokalnych oraz stanowiska mieszkańców?

Czy ministerstwo oraz PKP PLK SA rozważą pozostawienie rogatek albo zastosowanie rozwiązania kategorii B, jeżeli ponowna analiza wykaże, że zapewni ono wyższy poziom bezpieczeństwa?