Zapytanie nr 3684

Sekretarz stanu Henryk Kiepura, 10.08.2026

Odpowiedź na zapytanie nr 3684

w sprawie finansowania Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Nr 1 im. Marii Konopnickiej w Kutnie

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura

Warszawa, 10-08-2026

Szanowny Panie Pośle,

od 2025 r. zmianie uległ system finansowania jednostek samorządu terytorialnego (dalej JST). Z dniem 25 października 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego[1]. Nowa ustawa wprowadziła zmianę podstawy naliczania dochodów JST z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) i podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) z podatku należnego na dochody podatników, co wpływa na wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST przez zwiększenie ich dochodów własnych.

System finansowania oświaty jest integralną częścią rozwiązań zawartych w ww. ustawie. W zakresie finansowania zadań oświatowych w ustawie określono, że dla samorządów od 2025 roku naliczane są kwoty potrzeb oświatowych zamiast wcześniej naliczanych środków w ramach części oświatowej subwencji ogólnej oraz tzw. dotacji przedszkolnej.

Podział łącznej kwoty potrzeb oświatowych między JST odbywa się za pomocą algorytmu określonego w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania wydawanym na podstawie art. 26 ust. 3 ww. ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Kwota potrzeb oświatowych na rok 2026 wynosi 114,95 mld zł i jest wyższa od sumy kwoty potrzeb oświatowych na rok 2025 i dodatkowej kwoty na pokrycie skutków wynikających ze zwiększenia wskaźnika wzrostu średnich wynagrodzeń nauczycieli z poziomu 4,1% do 5% (103,6 mld zł) o 11,3 mld zł, tj. o 10,9%. W porównaniu do roku 2023 jest wyższa od sumy części oświatowej subwencji ogólnej wynoszącej 64,5 mld zł i dotacji przedszkolnej w wysokości 1,7 mld zł o 73,3%.

Nowy model finansowania zakłada całościowe spojrzenie na sytuację finansową JST. Samorządy realizują wszystkie swoje zadania publiczne – oświatowe, społeczne, ekologiczne, infrastrukturalne, rozwojowe oraz inne zadania własne – wykorzystując łącznie posiadane dochody. Jeżeli suma potrzeb finansowych uwzględnianych w systemie przekracza poziom dochodów podatkowych jednostki, mechanizmy przewidziane w ustawie zapewniają uzupełnienie dochodów przez subwencję ogólną.

Z tego względu ocena adekwatności finansowania JST powinna uwzględniać cały system dochodów i potrzeb określony w ustawie, a nie wyłącznie relację pomiędzy kwotą potrzeb oświatowych a wydatkami na oświatę. Konstrukcja nowego systemu została oparta na założeniu, że poszczególne kategorie potrzeb finansowych JST są analizowane łącznie, a ich finansowanie następuje w ramach jednolitego mechanizmu dochodów.

Potrzeby oświatowe (subwencja oświatowa) - SOSW nr 1 im. Marii Konopnickiej w Kutnie

Łączna kwota naliczona na SOSW (w tym na przedszkole) | Wzrost / spadek | Liczba uczniów i dzieci (WP) przyjęta do podziału | Subwencja oświatowa/potrzeby oświatowe na ucznia/ dziecko (WP)

rok | w zł | % | liczba | w zł

2023 | 7 148 301 | 25,12% | 154 | 46 531,24

2024 | 11 026 330 | 54,25% | 169 | 65 287,82

2025 | 13 086 939 | 18,69% | 171 | 76 512,34

2026 | 16 891 083 | 29,07% | 194 | 87 069,23

Naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej i potrzeb oświatowych dla powiatu kutnowskiego:

Rok | Powiat kutnowski

Kwota subwencji oświatowej* i dotacji przedszkolnej/ potrzeb oświatowych | Wzrost do poprzedniego roku

(w złotych) | (w %)

1 | 2 | 3

2023 | 61 965 615 | 22,00%

2024 | 86 046 065 | 38,86%

2025 | 89 649 902 | 4,19%

2026 | 98 447 920 | 9,81%

W całym badanym okresie kwoty naliczonych dla powiatu potrzeb oświatowych, a przed 2025 r. subwencji oświatowej, rosły. W przypadku Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 1 im. Marii Konopnickiej w Kutnie wraz ze Szkołą Podstawową Specjalną nr 10 w Kutnie, Branżową Szkołą Specjalną I stopnia w Kutnie, Szkołą Specjalną Przysposabiającą do Pracy w Kutnie i Przedszkolem Specjalnym nr 1 w Kutnie kwota środków, naliczona w ramach subwencji oświatowej w latach 2023-2024, a od 2025 – potrzeb oświatowych, na realizację przez powiat kutnowski zadań oświaty zwiększyła się z poziomu 7 148 301 zł w 2023 roku do 11 026 330 zł w 2024 roku, następnie do 13 086 939 zł w 2025 roku, osiągając kwotę 16 891 083 zł w 2026 roku.

Dochody powiatu kutnowskiego w latach 2023-2026

Powiat kutnowski

Rok | PIT | CIT | Subwencje | Dochody bieżące suma (w zł): | Porównanie % do roku ubiegłego

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6

2023 | 20 734 319 | 2 147 037 | 72 713 604 | 95 594 960 | 15%

2024 | 27 748 760 | 2 490 405 | 103 469 443 | 137 708 608*) | 44%

2025 | 87 015 551 | 15 456 298 | 45 875 716 | 148 347 564 | 8%

2026 | 95 084 534 | 16 337 793 | 46 749 418 | 158 171 745 | 7%

*) dodatkowe środki dla powiatu kutnowskiego z budżetu państwa (4 000 000 zł).

Analiza dochodów powiatu kutnowskiego wykazuje systematyczny wzrost na przestrzeni lat. Nowy system finansowania zakłada, że głównym źródłem utrzymania samorządów stają się dochody podatkowe, a subwencja ma jedynie charakter uzupełniający. Reforma ta ma zapewniać stabilny, przewidywalny i systematyczny wzrost budżetów, gwarantując jednostkom wyższe wpływy z roku na rok bez konieczności liczenia na doraźne wsparcie. W powiecie kutnowskim ten nowy mechanizm sprawdza się bezpośrednio w praktyce. Zmiana przepisów przyniosła systematyczny wzrost dochodów. Powiat kutnowski nie zwracał się do MEN w sprawie finansowania SOSW nr 1 im. Marii Konopnickiej w Kutnie.

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 lipca 2025 r. w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2026[2] zawiera następującą wagę, która dedykowana jest dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych:

P82 = 6,500 dla wychowanków specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego), oraz wychowanków młodzieżowych ośrodków socjoterapii, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego).

W latach 2023-2026 były to wagi odpowiednio: P69 = 6,500[3], P72 = 6,500[4], P81 = 6,500[5].

Odnosząc się natomiast do kwestii naliczania środków na uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z szczególności na autyzm, w tym zespół Aspergera lub niepełnosprawności sprzężone w szkołach i placówkach specjalnych, uprzejmie informuję, że ww. rozporządzenie uwzględnia specyficzne potrzeby placówek specjalnych oraz uczniów z tymi niepełnosprawnościami przez zastosowanie wysokich wag standardu finansowego A:

P9 = 10,000 dla uczniów lub słuchaczy z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub z autyzmem, w tym z ze społem Aspergera (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego), w oddziałach specjalnych w szkołach podstawowych i szkołach ponadpodstawowych;

P88 = 10,000 dla dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, objętych kształceniem specjalnym w oddziałach specjalnych w przedszkolach lub oddziałach przedszkolnych specjalnych w szkołach podstawowych (na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego).

Waga 10 oznacza naliczenie ok. 100 tysięcy złotych rocznie na ucznia z ww. orzeczeniem w roku 2026.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu

[1] Dz. U. 2024 poz. 1572 z późn. zm.

[2] Dz. U. 2025 poz. 1032

[3] Dz. U. 2022 poz. 2820

[4] Dz. U. 2023 poz. 2755

[5] Dz. U. 2024 poz. 1930