Zapytanie nr 3379
Zapytanie w sprawie zniszczenia Gaza War Cemetery w dzielnicy Al-Tuffah w Strefie Gazy, na którym pochowani są także polscy żołnierze polegli podczas II wojny światowej
Zapytaniez odpowiedziąwpłynęło 10.04.2026
Autor
- Marta StożekRazem
Adresat: minister spraw zagranicznych
Adresat: minister kultury i dziedzictwa narodowego
Treść
Szanowni Państwo,
według materiału prasowego opublikowanego 4 lutego 2026 r. przez „The Guardian” w dzielnicy Al-Tuffah w Strefie Gazy doszło do zniszczenia części Gaza War Cemetery. Z publicznie dostępnych danych Commonwealth War Graves Commission wynika, że na cmentarzu tym pochowani są także żołnierze Wojska Polskiego polegli podczas II wojny światowej. Sprawa ma więc znaczenie nie tylko historyczne, lecz także dotyczy ochrony polskich miejsc pamięci poza granicami kraju.
Państwo polskie powinno wyjaśnić, jakie działania podjęło lub zamierza podjąć w związku ze zniszczeniem miejsca pochówku także polskich żołnierzy oraz w jaki sposób chroni inne polskie miejsca pamięci w regionie.
Proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania dyplomatyczne, organizacyjne lub konserwatorskie podjęły od chwili uzyskania informacji o zniszczeniu cmentarza właściwe organy państwa polskiego, w tym we współpracy z Commonwealth War Graves Commission, w celu ustalenia skali zniszczeń, ewentualnego naruszenia grobów polskich żołnierzy, zabezpieczenia miejsca i doprowadzenia do jego odtworzenia? Proszę o wskazanie dat, instytucji oraz formy tych działań.
Czy strona izraelska została oficjalnie wezwana przez stronę polską do odtworzenia zniszczonej części cmentarza i przywrócenia tego miejsca do należytego stanu? Jeśli tak, kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, z jakich przyczyn i w jakim terminie rząd zamierza wystąpić z takim żądaniem?
Czy strona polska otrzymała od władz Izraela oficjalne wyjaśnienia, przeprosiny, notę dyplomatyczną lub inne pisemne stanowisko dotyczące zniszczenia tego cmentarza? Jeśli tak, proszę o wskazanie daty, nadawcy i informacji, czy dokument ten zostanie udostępniony w całości albo w części.
Czy Gaza War Cemetery w dzielnicy Al-Tuffah figuruje w katalogu cmentarzy wojennych za granicą prowadzonym przez MKiDN lub w innej ewidencji państwa polskiego dotyczącej miejsc pamięci poza granicami kraju? Jeśli tak, proszę o wskazanie identyfikatora obiektu, zakresu dotychczasowej opieki oraz daty ostatniej aktualizacji wpisu i ostatniej weryfikacji stanu obiektu.
Jakie obiekty pamięci związane z Polską na terytorium Izraela, Libanu, Syrii, Iraku, Jordanii i Iranu są obecnie objęte bezpośrednim monitoringiem, stałą opieką albo procedurą reagowania na wypadek zniszczenia oraz czy po ujawnieniu zniszczenia Gaza War Cemetery przeprowadzono nadzwyczajny przegląd ryzyk dla tych obiektów?
Z wyrazami szacunku
Marta Stożek
Odpowiedzi
Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski, 24.04.2026
Odpowiedź na zapytanie nr 3379
w sprawie zniszczenia Gaza War Cemetery w dzielnicy Al-Tuffah w Strefie Gazy, na którym pochowani są także polscy żołnierze polegli podczas II wojny światowej
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 24-04-2026
Szanowny Panie Marszałku,
według informacji przekazanych przez naszą placówkę dyplomatyczną w Palestynie, sprawa dotyczy cmentarza wojskowego zarządzanego przez Brytyjczyków (The Commonwealth War Graves Commission - CWGC), na którym znajdują się kwatery żołnierzy UK oraz sił sojuszniczych z I i II wojny światowej, a także personelu np. kanadyjskiego czy hinduskiego ONZ z późniejszego okresu. Groby 36 Polaków z okresu II wojny światowej zlokalizowane były blisko głównego krzyża i miejsca, gdzie odbywały się uroczystości rocznicowe. Ten obszar został zniwelowany prawdopodobnie przy użyciu ciężkiego sprzętu w kwietniu/maju 2025 r., choć cmentarz objęty był działaniami militarnymi już w styczniu 2024 r. (po których pozostały leje po bombach).
Obok polskich grobów, ucierpiały przede wszystkim groby żołnierzy australijskich i brytyjskich (łącznie ok. 100). Całkowicie została też zniszczona kwatera kanadyjskich członków sił ONZ.
Łącznie w Strefie Gazy w czasie konfliktu zbrojnego zostało uszkodzonych 16 cmentarzy. Po ogłoszeniu zawieszenia broni cmentarz wojskowy przedzielony został tzw. żółtą linią wyznaczającą strefę czerwoną pod kontrolą Hamasu i zieloną pod kontrolą sił zbrojnych Izraela (IDF). Ostatecznie teren całego cmentarza został włączony do strefy kontrolnej Izraela. Informacje dotyczące sytuacji Gazy pozostają trudne do zweryfikowania, gdyż Izrael nadal nie zezwala na wjazd cudzoziemców (w tym także pracownikom naszej misji dyplomatycznej) do enklawy.
Jednocześnie uprzejmie informuję, iż sprawa była przedmiotem spotkania MSZ z ambasadorem Izraela w Warszawie, który podobnie jak władze w Tel Awiwie wyjaśnił, iż dewastacja terenu cmentarza nie była działaniem intencjonalnym, lecz przypadkowym efektem prowadzonych w tym rejonie działań zbrojnych, w tym bombardowań.
Według informacji, którymi dysponuje MSZ, cmentarz zostanie odbudowany przez CWGC, gdy tylko warunki bezpieczeństwa na to pozwolą.
Z wyrazami szacunku
z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu
Sekretarz stanu Maciej Wróbel, 04.05.2026
Odpowiedź w pliku (PDF): z03379-o2.pdf (PDF)
Miasta w tym piśmie: Warszawa
Pismo na sejm.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)
Szczegóły pisma
- Wysłano
- 15.04.2026
- Wysłano do adresata
- minister spraw zagranicznych: 15.04.2026
- Wysłano do adresata
- minister kultury i dziedzictwa narodowego: 15.04.2026
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 07.10.2026 07:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu
