Zapytanie nr 3362
Zapytanie w sprawie uwzględnienia dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026 i w kolejnych latach dla uczniów z ADHD
Zapytaniez odpowiedziąwpłynęło 31.03.2026
Treść
Szanowna Pani Minister!
Do mojego biura poselskiego ponownie zwrócili się rodzice uczniów z ADHD, przystępujących w tym roku do matury, prosząc mnie o interwencję w sprawie uwzględnienia dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026 i w kolejnych latach dla tychże uczniów.
Jak wskazują, ich prośba wynika z odrzucenia przez dyrekcję Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej (OKE) w Krakowie wniosku o dostosowanie warunków pisania egzaminu maturalnego rekomendowanych przez prowadzącego dziecko psychiatrę. Wniosek motywowany był zaburzeniami w funkcjonowaniu w związku z rozpoznanym u dziecka ADHD. Został on odrzucony wbrew rekomendacji rady pedagogicznej i dyrektora szkoły oraz pomimo spełnienia warunków przytoczonych w stanowisku MEN w odpowiedzi na moje poprzednie zapytanie poselskie nr 2350 z dnia 9 kwietnia 2025 r. Rodzice otrzymali także informacje, iż wnioski dzieci z ADHD z ich oraz innych szkół krakowskich zostały w tym roku przez dyrekcję OKE odrzucone lub przyznane w formie zredukowanej, niezgodnej z rekomendacjami prowadzących specjalistów. Złożyli więc wniosek do OKE w Krakowie o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale dostali ustną informację, iż dzieci z ADHD co do zasady nie mają od tego roku przyznawanego wydłużenia czasu, przynajmniej w OKE w Krakowie. Dzieci z innymi jednostkami chorobowymi jak np. cukrzyca też nie.
Rodzice podkreślają, że dokumentacja załączona do wniosku spełniała wszystkie wymogi określone w przytoczonej powyżej, w odpowiedzi na moje zapytanie poselskie, interpretacji Ministerstwa Edukacji Narodowej:
1. Potwierdzenie diagnozy ADHD.
2. Zalecenie przez lekarza specjalistę wydłużenia czasu na egzaminie maturalnym oraz zalecenie przeprowadzenia egzaminu w oddzielnej sali.
3. Spostrzeżenia terapeuty i nauczycieli prowadzących.
Jak wskazują rodzice, pomimo pisemnych zapewnień dyrekcji CKE, w tym roku niemożliwe jest indywidualne rozpatrywanie wniosków, ponieważ jest ich kilka tysięcy (z trzech województw) na jednego czy dwóch pracowników OKE. Wydarzyło się tak po raz pierwszy, ponieważ CKE w komunikacie dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 20 sierpnia 2025 r. w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026 usunęła „choroby przewlekłe“ z listy schorzeń i sytuacji, które automatycznie (na podstawie zaświadczenia lekarskiego) uprawniały do dostosowania warunków egzaminu (np. wydłużenia czasu). Ruch ten był uzasadniany rosnącą liczbą nadużyć, gdzie zaświadczenia o chorobach przewlekłych były wykorzystywane do uzyskania dostosowań, co w niektórych przypadkach wydawało się nieuzasadnione. Skutek natomiast jest taki, że z powodu przeniesienia decyzji na OKE wiele dzieci, które takie dostosowanie powinno otrzymać, niestety go nie uzyskało. To, zdaniem rodziców, „wylanie dziecka z kąpielą“ i przejście z jednej skrajności w drugą skrajność. Pomimo zapewnień dyrektora CKE oraz interpretacji ministerstwa, OKE nie przyznało części dzieci z ADHD wydłużenia czasu.
Ważną kwestią jest też znaczne opóźnienie w rozpatrywaniu wniosków. Przykładem jest sytuacja, w której wniosek, pomimo zaakceptowania go przez radę pedagogiczną w listopadzie 2025 r., uzyskał odpowiedź od dyrekcji OKE dopiero w marcu 2026 r., a na odpowiedź na ponowny wniosek nadal się oczekuje, mimo że zostało 5 tygodni do matury, a wszelkie uzgodnienia warunków przeprowadzania matury powinny być ustalone do 10.02.2026 r.
Zdaniem rodziców uczniów z ADHD istnieje potrzeba umieszczenia w kolejnym komunikacie dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego pewnych jednostek chorobowych, w tym ADHD (dane mówią, iż zaburzenie to dotyczy ok. 5 % uczniów) lub przyjęcie innych rozwiązań doprecyzowujących „szczególne przypadki losowe lub zdrowotne“ (art. 44zzr ust. 17 ww. ustawy o systemie oświaty), by sytuacja, jaka wydarzyła się w tym roku, nie miała miejsca w przyszłości. Dokłada ona mnóstwo stresu i niepewności w tym ostatnim czasie przed maturą. Ponadto pozbawia dzieci wymagających tego podstawowego wyrównania szans, jakim jest np. wydłużenie czasu pisania egzaminu oraz pisanie go w osobnej sali dla dzieci z ADHD.
Szanowna Pani Minister! Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rodziców uczniów z ADHD uprzejmie proszę Panią Minister o ustosunkowanie się do przedstawionej kwestii i udzielenie informacji, jakie będą przyszłe plany ministerstwa w tym zakresie?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedzi
Podsekretarz stanu Izabela Ziętka, 23.04.2026
Odpowiedź na zapytanie nr 3362
w sprawie uwzględnienia dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026 i w kolejnych latach dla uczniów z ADHD
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Izabela Ziętka
Warszawa, 23-04-2026
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na skierowane przez Panią zapytanie poselskie, podjęte w związku z sygnałami otrzymanymi od rodziców uczniów w sprawie uwzględnienia dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026 i kolejnych latach dla uczniów z ADHD[1], uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Zasady przeprowadzania egzaminu maturalnego regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty[2] oraz rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie egzaminu maturalnego[3]. Dostosowanie warunków i form egzaminu maturalnego do potrzeb zdających określa art. 44zzr ustawy o systemie oświaty. Natomiast do zadań Centralnej Komisji Egzaminacyjnej (CKE) należy ogłaszanie każdego roku w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie CKE komunikatu w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego[4] do potrzeb grup osób, o których mowa w art. 44zzr ustawy o systemie oświaty. Grupy te nie obejmują zdających z ADHD, dlatego też nie są oni oddzielnie ujęci w ww. komunikacie.
Informacje o dostosowaniach dla poszczególnych grup zdających egzamin maturalny w roku szkolnym 2025/2026 zostały ogłoszone w komunikacie dyrektora CKE z 20 sierpnia 2025 r. w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026[5] (dalej: Komunikat). Podobnie jak w latach ubiegłych w Komunikacie wskazano grupy zdających, dla których w części pisemnej egzaminu maturalnego z danego przedmiotu lub przedmiotów rada pedagogiczna[6] może przyznać m.in. przedłużenie czasu przeprowadzania tego egzaminu. Są to zdający: z afazją, z niepełnosprawnością ruchową spowodowaną innymi przyczynami niż mózgowe porażenie dziecięce oraz zdający z czasową niesprawnością rąk, niebędący obywatelami polskimi, którym ograniczona znajomość języka polskiego utrudnia zrozumienie czytanego tekstu, z niedostosowaniem społecznym lub zagrożeni niedostosowaniem społecznym, którzy znaleźli się w sytuacji kryzysowej lub traumatycznej, którzy mają trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, z zaburzeniami komunikacji językowej, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim. Również wszyscy zdający mający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane ze względu na niepełnosprawność, korzystają z dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu polegającego na przedłużeniu czasu jego przeprowadzania w odniesieniu do czasu przeznaczonego na rozwiązanie zadań w arkuszach w formie standardowej (czas pracy tych zdających zapisany jest na stronie tytułowej arkusza)[7]. Natomiast absolwent chory lub niesprawny czasowo może przystąpić do egzaminu maturalnego w warunkach odpowiednich ze względu na jego stan zdrowia na podstawie zaświadczenia o stanie zdrowia wydanego przez lekarza[8]. Dla tej grupy zdających Komunikat nie przewiduje możliwości przyznania dostosowania w postaci przedłużenia czasu przeprowadzania egzaminu przez radę pedagogiczną.
Podobnie jak w latach ubiegłych, tak i w tym roku, w przypadku konieczności zapewnienia zdającemu odrębnych dostosowań nieprzewidzianych w Komunikacie – w szczególnych przypadkach losowym lub zdrowotnych – dyrektor szkoły, na wniosek rady pedagogicznej, może wystąpić do dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej z wnioskiem o wyrażenie zgody na przystąpienie zdającego do egzaminu maturalnego w warunkach dostosowanych do jego potrzeb edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych[9]. Oznacza to, że każdy zdający – jeżeli zachodzą ku temu uzasadnione przyczyny – może przystąpić do egzaminu maturalnego w dostosowanych warunkach, w tym z przedłużonym czasem przeprowadzania egzaminu z danego przedmiotu lub przedmiotów, nawet jeżeli Komunikat nie przewiduje bezpośrednio takiej możliwości. W takiej sytuacji dostosowania nie przyznaje rada pedagogiczna, a dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej na umotywowany wniosek dyrektora szkoły. Wniosek odpowiednio dla każdego przypadku powinien być uzasadniony i potwierdzony stosownymi dokumentami[10]. O zajętym w tej sprawie stanowisku dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej informuje dyrektora szkoły.
Przy czym należy podkreślić, że dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej nie jest związany przedłożonym wnioskiem[11], bowiem rozstrzygając w sprawie przyznania danemu zdającemu dostosowań, o które wnioskuje dyrektor szkoły, dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej uwzględnia wszystkie przekazane w sprawie informacje oraz dokumenty, w tym informacje o korzystaniu przez daną osobę z różnych form wparcia podczas kształcenia w szkole ponadpodstawowej, ze względu na posiadaną opinię lub diagnozę określoną w zaświadczeniu lekarskim lub innym dokumencie. Dotychczasowy sposób funkcjonowania danej osoby w warunkach szkolnych stanowi istotny element oceny uzasadnienia wnioskowanego dostosowania. Przyjmuje się, że jeżeli dany uczeń realizował obowiązki edukacyjne bez stosowania określonych form wsparcia, to trudności nie miały charakteru uniemożliwiającego pracę w standardowych warunkach, a zatem nie ma przesłanek, aby w sposób specjalny dostosowywać warunki pracy wyłącznie na potrzeby egzaminu maturalnego, przyznając dodatkowy czas na rozwiązywanie zadań w arkuszu egzaminacyjnym.
Odnosząc się do podniesionej przez Panią Poseł kwestii Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Krakowie (OKE w Krakowie) należy zauważyć, że ta komisja w żaden sposób nie bagatelizuje szczególnych potrzeb zdających, wynikających ze zdiagnozowanych u nich zaburzeń neurorozwojowowych, w tym ADHD. Uwzględniając specyfikę funkcjonowania osób z ADHD w warunkach presji czasu i wysokiego stresu, które mogą prowadzić do trudności w utrzymaniu koncentracji, spadek efektywności oraz dezorganizację pracy, OKE w Krakowie – jeżeli negatywnie rozstrzyga wniosek o przyznanie przedłużenia czasu przeprowadzania egzaminu maturalnego – proponuje alternatywne sposoby dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego, inne niż przedłużenie czasu pracy z arkuszem egzaminacyjnym.
Wśród wskazanych przez OKE w Krakowie sposobów znalazły się m.in.:
możliwość skorzystania z przerwy nadzorowanej w wymiarze 15 minut służącej wyciszeniu, regulacji napięcia emocjonalnego oraz odzyskaniu koncentracji (czas wykorzystanej przerwy nie jest wliczany do czasu przeprowadzania egzaminu, jest to dodatkowy czas przeznaczony na regulację emocji),
możliwość przeprowadzania egzaminu w osobnej lub kameralnej sali.
Zaproponowane przez OKE w Krakowie rozwiązanie odnosi się bezpośrednio do specyficznych trudności, jakich może doświadczyć zdający z ADHD, przystępując do egzaminu maturalnego. Przystąpienie do egzaminu w osobnej lub kameralnej sali w sposób znaczący redukuje liczbę bodźców zewnętrznych, które mogą wzmagać napięcie emocjonalne, a zapewnienie przerwy – z której zdający może skorzystać w chwili, kiedy najbardziej tego potrzebuje – ma na celu uregulowanie napięcia emocjonalnego, wyciszenie, powrót do stanu, w którym możliwa jest dalsza koncentracja przy rozwiązywaniu zadań egzaminacyjnych.
Rozwiązania polegające na stosowaniu przerw nadzorowanych są zgodne z praktyką międzynarodową, gdzie uznaje się, że w przypadku trudności z koncentracją lub nasilonego napięcia egzaminacyjnego mogą one być bardziej adekwatne niż wydłużenie czasu pracy z arkuszem, szczególnie w odniesieniu do zdających neuroaktywnych.
Osoby z ADHD często mają opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej dotyczącą objęcia danego ucznia opieką psychologiczno-pedagogiczną. Choć ten rodzaj opinii nie został wprost wymieniony w art. 44zzr ustawy o systemie oświaty, stanowi on istotny element systemu wsparcia ucznia oraz podstawę do podejmowania działań dostosowujących proces kształcenia do jego indywidualnych potrzeb. Jednocześnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości określenia w Komunikacie odrębnej listy możliwych sposobów dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego dla zdających posiadających taką opinię, w tym uczniów z diagnozą ADHD, ani wyszczególniania konkretnych jednostek chorobowych czy zaburzeń.
Wprowadzenie rozwiązań w tym zakresie wymagałoby uprzednich zmian na poziomie ustawowym, co wskazuje na potrzebę dalszego wzmacniania spójności przepisów, praktyki ich stosowania w obszarze wsparcia uczniów – w szczególności w kontekście zapewnienia jednolitości stosowania przepisów prawa oświatowego w praktyce funkcjonowania szkół i instytucji odpowiedzialnych za przeprowadzanie egzaminów zewnętrznych – oraz realizacji obowiązku zapewnienia uczniom warunków do pełnego uczestnictwa w procesie kształcenia, adekwatnie do ich indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, a także realizacji zasady równego dostępu do edukacji, o której mowa w art. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej[12].
Jak wynika z działań systemowych prowadzonych przez ministerstwo, istotnym elementem wzmacniania jednolitości stosowania przepisów w praktyce jest rozwój potencjału kadrowego szkół. W szczególności od dnia 1 września 2022 r. jest wdrażany proces standaryzacji zatrudniania nauczycieli specjalistów[13], który doprowadził do znaczącego zwiększenia ich liczby – o ponad 35 tys. etatów na przestrzeni ostatnich trzech lat, co stanowi wzrost o ponad 163%. Łączna liczba etatów nauczycieli specjalistów wzrosła z 21 923,67 etatów w roku szkolnym 2021/2022 do 57 797,33 etatów w roku szkolnym 2025/2026 (według stanu SIO na 20.04.2026 r.). Na przestrzeni trzech lat nastąpił wzrost etatów nauczycieli specjalistów o 35 873,66 etatów, co stanowi wzrost o 163,63%. Działanie to ma na celu zapewnienie realnej dostępności wsparcia diagnostycznego i terapeutycznego, stanowiącego podstawę do prawidłowego stosowania dostosowań wymagań edukacyjnych, w tym egzaminacyjnych.
Ponadto, w celu ujednolicenia praktyki diagnozy i wsparcia uczniów, w tym uczniów z ADHD, są realizowane działania w ramach projektów finansowanych ze środków europejskich, takich jak program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego[14]. W ich ramach jest opracowywana i wdrażana koncepcja oceny funkcjonowania ucznia, która – zgodnie z założeniami – stanowi wielowymiarowy proces identyfikacji jego potrzeb, zasobów oraz barier w funkcjonowaniu edukacyjnym[15]. Podejście to ma na celu odejście od wyłącznie formalnego ujmowania trudności ucznia na rzecz ich przekładania na praktykę w procesie dydaktycznym i wychowawczym. MEN kontynuuje działania dotyczące wdrożenia zweryfikowanego w pilotażach modelu identyfikacji i realizacji potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dzieci i uczniów, opartego na podejściu biopsychospołecznym. W tym modelu kluczowe jest zrozumienie potrzeb dziecka/ucznia w konkretnym środowisku przedszkolnym/szkolnym i udzielenie mu skutecznego wsparcia w procesie uczenia się. Służy temu ocena zarówno jego mocnych stron, jak i doświadczanych trudności w funkcjonowaniu w typowych sytuacjach dnia codziennego, wynikających zarówno z jego stanu zdrowia, możliwości psychofizycznych, jak i wpływu środowiska edukacyjnego na rozwój i uczenie się. Celem jest odejście od klasyfikowania potrzeb dzieci i uczniów wyłącznie według rozpoznania medycznego czy stwierdzonej niepełnosprawności na rzecz identyfikowania i likwidowania barier w uczeniu się i funkcjonowaniu szkolnym osób uczących się.
Pierwsze rozwiązania w zakresie wdrożenia modelu oceny funkcjonowania ucznia zostały ujęte w nowym rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych[16].
Równolegle ministerstwo podejmuje działania na rzecz podnoszenia kompetencji kadr systemu oświaty w zakresie pracy z uczniami neuroróżnorodnymi. Zakres doskonalenia zawodowego nauczycieli i specjalistów obejmuje m.in. problematykę funkcjonowania uczniów z ADHD, w tym sposoby dostosowywania warunków nauczania i oceniania do ich potrzeb. W ramach tego na zlecenie MEN, Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB), w ramach realizowanego projektu pn.: „Wspieranie dostępności edukacji dla dzieci i młodzieży“, opracował poradnik dla nauczycieli na temat pracy z dzieckiem/uczniem z nadpobudliwością psychoruchową. pn. „Uczniowie z ADHD w klasie. Poradnik dla nauczycieli“. Poradnik został opublikowany 20 października 2025 r.[17]. IBE-PIB o ww. poradniku informuje na swoich kanałach w mediach społecznościowych, jak i podczas prowadzonych szkoleń. Publikacja jest dostępna bezpłatnie.
W 2023 r., w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS), rozpoczęła się realizacja projektu pn. „Przygotowanie kompleksowego wsparcia poradni psychologiczno-pedagogicznych“[18]. Projekt zakłada poprawę jakości usług poradni psychologiczno-pedagogicznych przez rozwój kompetencji pracowników i wdrażanie nowoczesnych metod zarządzania. W tym kontekście szczególnie istotne jest uwzględnienie potrzeb dzieci i uczniów z ADHD – zarówno w zakresie diagnozy, jak i kompleksowego wsparcia edukacyjnego i terapeutycznego. Wypracowane założenia zmian organizacyjnych powinny umożliwić poradniom skuteczniejsze wspieranie uczniów, w tym uczniów z ADHD oraz ich rodzin, co wpisuje się w cel projektu: zwiększenie efektywności pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Projektowi towarzyszy konkurs pn. „Kompleksowe wsparcie poradni psychologiczno-pedagogicznych – FERS dla poradni“. W projektach grantowych, które są realizowane w każdym województwie, będą prowadzone działania wspierające wdrażanie wypracowanych kierunków rozwoju w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Działania te będą realizowane przez wyłonionych przez MEN grantodawców: Uniwersytet Dolnośląski (wcześniej Dolnośląska Szkoła Wyższa) we Wrocławiu w województwie dolnośląskim[19] i Uniwersytet Śląski w Katowicach w pozostałych województwach[20].
Ministerstwo podjęło również działania mające na celu stworzenie sytemu informatycznego, wspierającego funkcjonowanie systemu pomocy i poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego[21]. Działania w tym zakresie realizowane są w projekcie FERS pn. „Przygotowanie systemu informatycznego wspierającego poradnictwo psychologiczno-pedagogiczne“. Projekt realizowany jest przez Centrum Informatyczne Edukacji w partnerstwie z MEN.
W październiku 2025 r. na przygotowanej w projekcie platformie udostępniono narzędzia diagnostyczne opracowane w projektach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (POWER) i sfinansowane z budżetu MEN[22]. Są to nowoczesne, wystandaryzowane narzędzia służące do oceny funkcjonowania poznawczego, emocjonalno-społecznego oraz edukacyjnego uczniów na różnych etapach kształcenia.
Wśród udostępnionych narzędzi znajdują się m.in.: narzędzia przesiewowe dla nauczycieli – takie jak Skrining Rozwoju Małego Dziecka (SRMD) oraz Kwestionariusz Szkolnej Oceny Funkcjonalnej (KSzOF) – a także narzędzia diagnostyczne przeznaczone dla nauczycieli i psychologów, w tym Kompleksowa Analiza Procesów Poznawczych (KAPP) oraz narzędzie Objawy–Kompetencje–Cechy (OKC). Umożliwiają one trafniejszą identyfikację potrzeb dzieci i uczniów oraz lepsze dopasowanie działań edukacyjnych i terapeutycznych. Platforma będzie systematycznie rozwijana – w kolejnych latach jest planowane udostępnianie nowych narzędzi, funkcjonalności i rozwiązań.
MEN, w porozumieniu z jednostkami podległymi i nadzorowanymi, zleciło również realizację szkoleń mających na celu poszerzenie kompetencji kadr systemu oświaty oraz wspieranie ich w realizacji zadań na rzecz pracy z młodzieżą z uwzględnieniem zróżnicowania ich potrzeb, w tym także na rzecz dzieci i uczniów z ADHD.
Ośrodek Rozwoju Edukacji prowadzi działania wspierające realizację zadań z zakresu wsparcia uczniów z różnymi potrzebami, w tym m. in.:
projekt FERS pn. „Budowa skoordynowanego systemu pomocy specjalistycznej opartej na Specjalistycznych Centrach Wspierających Edukację Włączającą (SCWEW) i jego wdrożenia“;
szkolenia i doradztwo dla kadr poradnictwa psychologiczno-pedagogicznego.
Uzupełnieniem istniejącej oferty w zakresie doskonalenia nauczycieli zapewnianej – zgodnie z kierunkami polityki oświatowej państwa oraz potrzebami nauczycieli – przez placówki doskonalenia nauczycieli, jest zlecenie przez MEN realizacji studiów podyplomowych uczelniom. Ukończenie ww. studiów umożliwia poszerzenie wiedzy i umiejętności przez nauczycieli lub zdobycie nowych, dodatkowych kwalifikacji. Obecnie kończy się realizacja trzeciej edycji – a w przygotowaniu jest czwarta edycja – bezpłatnych studiów podyplomowych na kierunkach:
Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i wsparcie rodziny;
Pedagog specjalny w edukacji włączającej;
Psychologia edukacyjna z przygotowaniem pedagogicznym;
Polski język migowy dla nauczycieli.
Jednym z przykładów programu szkoleniowego, uruchomionego na zlecenie MEN, jest projekt pn. „Szkoła dostępna dla wszystkich“ [23]. Głównym celem projektu jest podniesienie kompetencji nauczycieli specjalistów (pedagogów, psychologów, pedagogów specjalnych, logopedów) w zakresie udzielania wsparcia adekwatnego do potrzeb wszystkich grup odbiorców (dzieci/uczniów, rodziców, nauczycieli). Projekt jest realizowany od maja 2023 r. do czerwca 2026 r. przez IBE-PIB, UNICEF oraz MEN we współpracy z uczelniami i organizacjami pozarządowymi. Szkolenia oferowane w projekcie oparto na nowatorskiej koncepcji „uczenia się w działaniu“. Nauczyciele specjaliści w codziennej pracy z uczniami – także z ADHD – realizowali „interwencje“, czyli działania metodyczne, diagnostyczne, dydaktyczne i terapeutyczne. Na podstawie przeprowadzonych interwencji, których efektywność została potwierdzona, przygotowano katalog praktyk opartych na dowodach, które mogą być wykorzystywane także w pracy z uczniami z ADHD[24]. Rezultaty projektu zostaną upowszechnione wśród wszystkich szkół i placówek. Już teraz na stronie projektu są dostępne różne materiały metodyczne, np. poradniki dla nauczycieli i dyrektorów przedszkoli i szkół.
Obecne regulacje prawne umożliwiają stosowanie dostosowań egzaminacyjnych wobec uczniów z ADHD, jednak ich zastosowanie każdorazowo wymaga indywidualnej oceny potrzeb ucznia i odpowiedniego udokumentowania. Absolwent z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi w przypadku posiadania dokumentów z diagnozą ADHD – zawierających m.in. zalecenie wydłużenia czasu na egzaminie maturalnym czy zalecenie przeprowadzenia egzaminu w oddzielnej sali – ma możliwość uzyskania indywidualnej zgody w tym zakresie od dyrektora właściwej terytorialnie okręgowej komisji egzaminacyjnej na podstawie art. 44zzr ust. 17 ustawy o systemie oświaty. Także Komunikat[25] wskazuje opisaną powyżej możliwość ustalenia dostosowań warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego. Nie ma zatem konieczności i podstaw prawnych do zmiany Komunikatu w zakresie wydzielenia odrębnej grupy zdających, ponieważ ta grupa może korzystać z dostosowań w trybie określonym powyżej.
Niezależnie od powyższego ministerstwo współpracuje z Centralną Komisją Egzaminacyjną w zakresie dostosowań egzaminacyjnych. Celem tych działań jest identyfikacja obszarów wymagających doprecyzowania, w szczególności w kontekście zapewnienia większej przejrzystości i jednolitości stosowania przepisów przez dyrektorów szkół oraz okręgowe komisje egzaminacyjne.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Izabela Ziętka
Podsekretarz Stanu
[1] W dotychczasowej nomenklaturze według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 – https://rsk3.ezdrowie.gov.pl/ ADHD funkcjonowało pod nazwą „zaburzenia hiperkinetycznego z towarzyszącymi zaburzeniami zachowania“, a rozpoznanie to znajdowało się w rozdziale dotyczącym zaburzeń aktywności i uwagi. Natomiast w nowej wersji klasyfikacji – ICD-11, której całkowite przejście planowane jest do końca 2026, rozpoznanie to umieszczone zostało w rozdziale na temat zaburzeń neurorozwojowych i przyjęto znaną z DSM-5 – https://www.scribd.com/document/843460843/DSM-5-Polska-Wersja-1 – nazwę zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi.
[2] Dz. U. 2025 poz. 881 z późn. zm.
[3] Dz. U. 2024 poz. 302 z późn. zm.
[4] Art. 9a ust. 2 pkt 10 lit. a tiret trzecie ustawy o systemie oświaty.
[5] https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_MATURALNY_OD_2023/komunikaty/2026/komunikaty/20251010%20EM%20Komunikat%20o%20dostosowaniach%202026_aktualizacja.pdf
[6] Art. 44zzr ust. 12 ustawy o systemie oświaty.
[7] Komunikat, tabele nr 2 i nr 3.
[8] Art. 44zzr ust. 4 ustawy o systemie oświaty.
[9] Art. 44zzr ust. 17 ustawy o systemie oświaty.
[10] Komunikat, str. 5 pkt 10.
[11] Komentarz, red. M. Pilich, Warszawa 2025, art. 44zzr. ustawy o systemie oświaty.
[12] Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483 z późn. zm.
[13] Obowiązek zatrudniania w ogólnodostępnych i integracyjnych przedszkolach, szkołach oraz zespołach tych przedszkoli i szkół – nauczycieli specjalistów, takich jak: pedagodzy, pedagodzy specjalni, psycholodzy, logopedzi, terapeuci pedagogiczni czy doradcy zawodowi – wynika z art. 42d ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. 2026 poz. 515).
[14] https://fersdlaporadni.sgh.waw.pl/sites/fersdlaporadni.sgh.waw.pl/files/2025- 09/Koncepcja%20rozwoju%20poradnictwa_final.pdf
[15] https://www.ibe.edu.pl/pl/zasoby-wspieranie-dostepnosci-edukacji?view=article&id=2816:ocena-funkcjonalna-w-procesie-wspierania-uczniow-ze-szczegolnymi-potrzebami-zalozenia&catid=142
[16] Dz. U. 2026 poz. 428.
[17] Poradnik w dostępie otwartym, link do poradnika: https://ibe.edu.pl/pl/biblioteka-ibe/wspieranie-dostepnosci- edukacji-dla-dzieci-i-mlodziezy-biblioteka/3409-uczniowie-z-adhd-w-klasie-poradnik-dla-nauczycieli
[18] https://fersdlaporadni.sgh.waw.pl/sites/fersdlaporadni.sgh.waw.pl/files/2025-09/Koncepcja%20rozwoju%20poradnictwa_final.pdf
[19] https://efs.pl/oferta/kompleksowe-wsparcie-dla-publicznych-poradni-psychologiczno-pedagogicznych-w-tym-specjalistycznych
[20] https://perspektywa3p.us.edu.pl
[21] Art. 44e ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm.).
[22] https://wsparcie.gov.pl/
[23] https://ibe.edu.pl/pl/szkola-dostepna-dla-wszystkich-opis-projektu
[24] https://asa.ibe.edu.pl/aktualnosci/
[25] Komunikat, str. 5 pkt 10.
Miasta w tym piśmie: KatowiceKrakówWarszawaWrocław
Pismo na sejm.gov.pl (otwiera się w nowej karcie)
Szczegóły pisma
- Wysłano
- 07.04.2026
- Wysłano do adresata
- minister edukacji: 07.04.2026
Skąd są te dane?
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 06.10.2026 20:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu
