Zapytanie nr 3127

Szanowny Panie Ministrze,

dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1069 z dnia 11 kwietnia 2024 r. ustanawia minimalne standardy ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej przed strategicznymi powództwami zmierzającymi do jej stłumienia (SLAPP). Jej celem jest przeciwdziałanie nadużywaniu postępowań sądowych w celu zastraszania dziennikarzy, aktywistów, organizacji społecznych, naukowców oraz innych osób zabierających głos w sprawach publicznych.

Kluczowe znaczenie ma art. 22 dyrektywy, który nakłada na państwa członkowskie obowiązek przyjęcia i opublikowania przepisów krajowych niezbędnych do wykonania dyrektywy do dnia 7 maja 2026 r. Termin ten ma charakter bezwzględnie wiążący. Jego niedotrzymanie naraża Polskę na ewentualne sankcje ze strony organów Unii Europejskiej. Z uwagi na wagę dyrektywy dla ochrony wolności słowa oraz jakości debaty publicznej, dotrzymanie terminu określonego w art. 22 powinno być priorytetem rządu.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

Na jakim etapie znajdują się prace nad projektem ustawy wdrażającej dyrektywę i kiedy projekt zostanie skierowany do prac sejmowych, tak aby możliwe było zakończenie procesu legislacyjnego przed 7 maja 2026 r.?

Czy projektowane przepisy przewidują pełną realizację wymogów dyrektywy, w tym mechanizmu szybkiego oddalania oczywiście bezzasadnych powództw, sankcji za nadużywanie postępowań oraz środków wsparcia dla osób pozwanych?

Czy ministerstwo planuje wdrożenie systemu pomocy dla osób dotkniętych postępowaniami SLAPP, zgodnie z obowiązkami wynikającymi z dyrektywy, czy system ten zostanie uruchomiony najpóźniej do dnia 7 maja 2026 r.?

Jakie działania szkoleniowe i edukacyjne dla sędziów, prokuratorów i przedstawicieli zawodów prawniczych są przygotowywane, aby zapewnić prawidłowe stosowanie nowych przepisów od momentu ich wejścia w życie?

Czy ministerstwo prowadzi analizę skali zjawiska SLAPP w Polsce oraz czy planowane jest utworzenie rejestru takich spraw, który mógłby funkcjonować od dnia wejścia w życie przepisów implementujących dyrektywę?

Z poważaniem

dra Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP