Zapytanie nr 2962

Gniezno, 28 listopada 2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

wójt gminy Powidz (powiat słupecki, Wielkopolska) zwrócił się z prośbą o pomoc w ustaleniu przyczyny spadku dochodu gminy Powidz z tytułu subwencji ogólnej na 2026 roku, a także z propozycją uwzględniania przy obliczaniu dochodów podatkowych również kwot odpowiadających sumie potrzeb ekologicznych.

Przykład gminy Powidz wskazuje, że nowe rozwiązania dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego nie cechują się przejrzystością i stabilnością. Wg metryczki z Ministerstwa Finansów na rok 2025, dochody dla gminy Powidz z tytułu subwencji ogólnej określone zostały na poziomie 3 002 577,06 zł, przy korekcie zamożności na poziomie 1 085 712 zł, natomiast poziom dochodów z subwencji na 2026 rok określony został na 1 403 459,00 zł, przy korekcie zamożności 2 760 761,00 zł. Nie mamy informacji o podstawach nagłego wzrostu korekty i spadku przez to o 1 599 118,06 zł dochodów z tytułu subwencji ogólnej. Warto też wskazać, że przy obliczaniu dochodów JST, od kwoty tych dochodów odejmuje się kwotę odpowiadającą sumie potrzeb oświatowych i rozwojowych. Rozwiązania ustawowe nie przewidują przy tym mechanizmie obniżenia dochodu o kwotę odpowiadającą sumie potrzeb ekologicznych. A przecież potrzeby ekologiczne wynikają z ograniczeń rozwojowych, będących następstwem obowiązywania na terenie danej gminy form ochrony przyrody.

Zasadnym jest, poza naliczaniem tych potrzeb, również uwzględnienie odpowiadającej im kwoty w mechanizmie dotyczącym korekty z tytułu zamożności. Wynika to z faktu, że dana JST, poza ograniczeniami rozwojowymi, ma również więcej obowiązków w zakresie ochrony środowiska, których realizacja pozwala na zachowanie w dobrym stanie potencjału będącego przedmiotem ochrony, nie tylko dla mieszkańców, ale dla wszystkich odwiedzjących obszar danej gminy. Przyroda nie zna granic administracyjnych.

Spadek rok do roku dochodów z tytułu subwencji ogólnej powoduje zachwianie stabilności finansowej gminy oraz utrudnia planowanie budżetu w perspektywie wieloletniej.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:

Co było celem wprowadzenia nowych rozwiązań dotyczących dochodów jednostek samorządu terytorialnego w zakresie subwencji ogólnej na 2026 rok?

Co jest powodem spadku dochodów z subwencji o 1 599 118,06 zł, i nagłego wzrostu korekty zamożności o 1 675 049 zł w porównaniu z rokiem 2025 w przypadku gminy Powidz?

Dlaczego rozwiązania ustawowe nie przewidują obniżenia dochodu o kwotę odpowiadającą sumie potrzeb ekologicznych, tak jak w przypadku potrzeb oświatowych i rozwojowych?

Z wyrazami szacunku

Poseł Tadeusz Tomaszewski