Zapytanie nr 2625

Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski, 14.08.2025

Odpowiedź na zapytanie nr 2625

w sprawie możliwości przywrócenia ruchu osobowego i towarowego na przejściu granicznym z Białorusią w Kuźnicy Białostockiej

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski

Warszawa, 14-08-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na zapytanie nr 2625 pani Poseł A. Łepkowskiej-Gołaś w sprawie możliwości przywrócenia ruchu osobowego i towarowego na przejściu granicznym z Białorusią w Kuźnicy Białostockiej poniżej przedstawiam następującą informację.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych z uwagą monitoruje sytuację na granicy polsko-białoruskiej w kontekście trwającej agresji hybrydowej skierowanej przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Szczególnym przejawem tych działań jest trwający ze zmienną intensywnością od 2021 r. sterowany przez białoruskie władze przy wsparciu Federacji Rosyjskiej kryzys migracyjny. Działania białoruskich służb, których efektem jest ciągła presja migracyjna, stanowią w opinii MSZ główną przeszkodę dla rozpoczęcia konstruktywnej dyskusji na temat przywrócenia ruchu osobowego i towarowego na zamkniętych z tego tytułu przejściach granicznych.

Przez ostatnie 4 lata temat sytuacji na naszej wschodniej granicy oraz podejmowanych przez stronę polską działań w odpowiedzi na aktywności strony białoruskiej był wielokrotnie przedmiotem prowadzonych z udziałem MSZ konsultacji międzyresortowych. Kwestia ta była równocześnie podnoszona w dwustronnych kontaktach z przedstawicielami Ambasady Republiki Białorusi w Warszawie, jak i białoruskiego MSZ w Mińsku. W tym czasie MSZ RP konsekwentnie wskazywało na problemy, których rozwiązanie musi poprzedzić decyzję o zniesieniu obowiązujących restrykcji. Jako czynnik decydujący wskazywano konieczność zaprzestania przez Mińsk działań, których efektem jest destabilizacja sytuacji bezpieczeństwa w obszarze przygranicznym i aktywne wspieranie nielegalnej migracji.

Na uwagę zasługuje fakt, że pomimo deklarowanej od miesięcy przez białoruskie władze gotowości do dialogu, w tym również w kontekście sytuacji migracyjnej w regionie i współpracy granicznej, w rzeczywistości MSZ RP nie dostrzega po stronie Mińska woli politycznej do długofalowej normalizacji sytuacji. Zachód, w tym Polska, konsekwentnie jest traktowany jako główny winowajca bieżących zjawisk w regionie, zaś podejmowane przez nas środki zaradcze, w tym zwłaszcza budowa bariery fizycznej i elektronicznej oraz ustanowienie specjalnej strefy buforowej wzdłuż granicy z Białorusią, są traktowane jako czynniki eskalujące sytuację i stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa Białorusi. Jednocześnie białoruskie władze wielokrotnie w przeszłości w oficjalnym przekazie informowały, że nie są zainteresowane współpracą na rzecz przeciwdziałania nielegalnej migracji. Wprost przyznawały również, że presja migracyjna stanowi narzędzie nacisku na UE dla osiągnięcia ich doraźnych celów politycznych, w tym zwłaszcza zniesienia sankcji.

Zgodnie z danymi przekazywanymi przez Straż Graniczną sytuacja migracyjna na wschodniej granicy RP stale się pogarsza. Według oficjalnych informacji w 2023 r. służby graniczne odnotowały ponad 25,5 tys. prób nielegalnego przekroczenia granicy polsko-białoruskiej. W 2024 r. było to już niemal 30 tys. W bieżącym roku odnotowano dotychczas (stan na 31.07.) ponad 18,5 tys. takich prób, z czego jedynie w czerwcu było to ponad 4,7 tys. prób. W opinii Ministerstwa Spraw Zagranicznych w obecnych warunkach nie może być mowy o wydaniu pozytywnej rekomendacji dla przywrócenia ruchu osobowego i towarowego na zamkniętych przejściach granicznych z Białorusią. Nasze stanowisko w tej sprawie jest regularnie prezentowane na forum międzyresortowym, w tym również w kontaktach roboczych z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jednocześnie jednak różnymi dostępnymi kanałami kontynuowane są zabiegi dyplomatyczne mające na celu wstrzymanie przez Mińsk agresji hybrydowej, zakończenie kryzysu migracyjnego, a także powrót do konstruktywnego dialogu ze stroną białoruską i współpracy w zakresie zapewnienia poziomu bezpieczeństwa niezbędnego do otwarcia niedziałających przejść granicznych, w tym w Kuźnicy Białostockiej.

Z wyrazami szacunku

z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu