Interpelacja nr 19938

Szanowny Panie Ministrze,

w odpowiedzi na interpelację nr 16407 dotyczącą kontroli, sankcji oraz przeciwdziałania nielegalnym zrzutom ścieków przedstawiono dane, które wskazują na znaczącą skalę nieprawidłowości w zakresie gospodarki ściekowej.

Z przekazanych informacji wynika, że w latach 2023-2025 wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska przeprowadzili łącznie 683 kontrole terenowe oczyszczalni ścieków przemysłowych, a w 408 przypadkach stwierdzono naruszenia. W 128 kontrolach stwierdzono natomiast naruszenia, w wyniku których mogło nastąpić lub nastąpiło zanieczyszczenie środowiska.

Jeszcze bardziej niepokojące są dane dotyczące kontroli prowadzonych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. W latach 2023-2025 przeprowadzono 280 kontroli terenowych dotyczących ścieków przemysłowych, a nieprawidłowości stwierdzono w 211 przypadkach, czyli w 75,4% kontroli. Wśród stwierdzonych naruszeń znalazło się m.in. 99 przypadków braku pozwolenia wodnoprawnego oraz 47 przypadków przekroczenia parametrów ścieków.

Jednocześnie z odpowiedzi wynika, że w latach 2024-2025 za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wydano łącznie 3982 decyzje wymierzające administracyjną karę pieniężną.

W odpowiedzi na poprzednią interpelację nie przedstawiono jednak informacji pozwalających ocenić, czy system sankcji jest rzeczywiście skuteczny. Sama liczba wydanych decyzji nie przesądza bowiem o efektywności państwa w ochronie wód. Kluczowe znaczenie ma wysokość nałożonych kar, ich faktyczne wyegzekwowanie, liczba uchylonych decyzji, a także konsekwencje wobec podmiotów, które pomimo wcześniejszych sankcji ponownie naruszają przepisy.

W odpowiedzi wskazano również, że w związku ze stwierdzonymi przez Wody Polskie naruszeniami w latach 2023-2025 w 102 przypadkach skierowano wnioski lub przekazano sprawy właściwym organom, m.in. w sprawach cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego, wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej lub naliczenia opłaty podwyższonej. W 7 przypadkach skierowano wystąpienia do organów ścigania, a w 22 przypadkach nałożono grzywnę w formie mandatu karnego.

W związku z powyższym zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaka była łączna wysokość administracyjnych kar pieniężnych wymierzonych w latach 2024-2025 w 3982 decyzjach za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego?Jaka część z tej kwoty została faktycznie wyegzekwowana?

2. Ile spośród 3982 decyzji wymierzających administracyjne kary pieniężne zostało: zaskarżonych, uchylonych, zmienionych, prawomocnie utrzymanych w mocy?

3. Ile podmiotów, wobec których wymierzono administracyjną karę pieniężną za nielegalne wprowadzanie ścieków, ponownie naruszyło przepisy w okresie objętym niniejszym pytaniem?

4. Ile spośród 211 kontroli Wód Polskich, w których w latach 2023-2025 stwierdzono nieprawidłowości, zakończyło się: wymierzeniem administracyjnej kary pieniężnej, naliczeniem opłaty podwyższonej,cofnięciem lub ograniczeniem pozwolenia, skierowaniem sprawy do organów ścigania, wydaniem zakazu korzystania z wód?

5. Ile razy w latach 2023-2025 zastosowano instrument przewidziany w art. 343 ust. 6 ustawy – Prawo wodne, polegający na zakazaniu korzystania z wód podmiotowi działającemu bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego?

6. Ile razy zastosowano możliwość zablokowania odprowadzania ścieków poprzez zastosowanie środków lub urządzeń uniemożliwiających ich odprowadzanie, o której mowa w art. 190a ustawy – Prawo wodne?

7. Ile spośród 99 przypadków braku pozwolenia wodnoprawnego stwierdzonych podczas kontroli ścieków przemysłowych zakończyło się faktycznym wstrzymaniem nielegalnego korzystania z wód?

8. Jaki był los 7 spraw skierowanych przez Wody Polskie do Policji lub prokuratury w związku ze stwierdzonymi naruszeniami? Ile z nich zakończyło się wszczęciem postępowania, przedstawieniem zarzutów lub skierowaniem aktu oskarżenia do sądu?

9. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmu częstszych, obligatoryjnych kontroli podmiotów, które wcześniej dopuściły się naruszeń przepisów dotyczących wprowadzania ścieków do wód lub ziemi?

10. Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza dokonać oceny, czy obecny system kar i kontroli w wystarczającym stopniu realizuje zasadę „zanieczyszczający płaci” oraz zapewnia skuteczne odstraszanie od nielegalnego zrzutu ścieków?

Z poważaniem

Robert Warwas