Interpelacja nr 19131

Sekretarz stanu Czesław Mroczek, 08.09.2026

Odpowiedź na interpelację nr 19131

w sprawie waloryzacji wysokości grzywien i mandatów za wykroczenia

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 08-09-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 19131 Pani Poseł Małgorzaty Pępek w sprawie waloryzacji wysokości grzywien i mandatów za wykroczenia, uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Na wstępie należy podkreślić, że zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa i porządku publicznego stanowią priorytet w działaniach podejmowanych przez resort spraw wewnętrznych i administracji. Obowiązujące rozwiązania prawne są przedmiotem prowadzonych analiz, których celem jest wprowadzanie nowych i modyfikowanie istniejących regulacji, przy uwzględnieniu bieżących zagrożeń oraz oczekiwań społecznych. W tym kontekście szczególnie istotne jest skuteczne zwalczanie, a przynajmniej ograniczanie naruszeń, które wiążą się bezpośrednio z zachowaniami ocenianymi społecznie jako szkodliwe, naruszające ustanowione normy prawne i społeczne.

Przykładowo, obserwowana systematyczna poprawa stanu bezpieczeństwa w obszarze ruchu drogowego, stanowi efekt m.in. wprowadzonych zmian legislacyjnych oraz zdecydowanej reakcji służb odpowiedzialnych za egzekwowanie obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Na uwagę zasługują zmiany przewidziane ustawą z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw[1] oraz ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego[2], których regulacje już weszły w życie lub, stosownie do zawartego w ww. ustawach vacatio legis, w najbliższym czasie wejdą do obowiązującego stanu prawnego.

W ramach zrealizowanych inicjatyw legislacyjnych możliwe było wprowadzenie szerokich zmian, dotyczących m.in.:

obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym,

wyłączenia z możliwości zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego niektórych czynów, np. kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu lub środka działającego podobnie, nieudzielenia pomocy ofiarom wypadku, nieustąpienia pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu dla pieszych albo wchodzącemu na to przejście, wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych, na którym ruch nie jest kierowany, lub bezpośrednio przed tym przejściem;

wprowadzenia obowiązku używania kasków ochronnych przez kierujących rowerem, w tym rowerem z napędem elektrycznym, hulajnogą elektryczną, urządzeniem transportu osobistego – w odniesieniu do osób, które nie ukończyły 16. roku życia.

Ponadto wprowadzono nowe typy przestępstw i wykroczeń, cechujących się znacznym stopniem społecznej szkodliwości, takie jak:

nowy typ czynu zabronionego określający znamiona brawurowej jazdy, tj. prowadzenia pojazdu mechanicznego z rażącym przekroczeniem prędkości oraz rażącym naruszeniem innych zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym - art. 178d ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny[3],

nowy typ czynu zabronionego penalizujący tzw. drift, tj. celowe wprowadzenie pojazdu mechanicznego w poślizg, a także jazdę z podniesionym kołem, najczęściej związaną z jazdą motocyklem „na jednym kole”,

nielegalny wyścig pojazdów mechanicznych (art. 115 § 26 k.k.), jednocześnie wprowadzając nowe typy czynów zabronionych, dotyczących organizowania lub uczestniczenia w takich wyścigach - art. 178c k.k.

Zaostrzono również przepisy karne względem tzw. „recydywistów”, tj. osób, które naruszyły zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych i np. spowodowały wypadek drogowy. W 2022 r., wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw[4], wprowadzono mechanizm, polegający na tym, że kierującemu pojazdem mechanicznym, który w ciągu dwóch lat od ostatniego prawomocnego ukarania popełnia to samo wybrane wykroczenie (art. 86 § 1a i 2, art. 86b § 1, art. 87 § 1 art. 92 § 2, art. 92a § 2, art. 92b, art. 94 § 1 albo art. 97a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń[5]), wymierza się karę grzywny w wysokości nie niższej niż dwukrotność dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

Wstępne dane wskazują, że - w porównaniu z 2025 r.– w pierwszym półroczu 2026 r. zmniejszyła się liczba wypadków (o 246) oraz ich ofiar (o 60 osób). Porównanie z poprzednimi latami pozwala na dostrzeżenie pozytywnej, wyraźnej tendencji spadkowej – w odniesieniu do I półrocza 2024 r. liczba wypadków w 2026 r. zmniejszyła się o 791, a liczba zabitych spadła aż o 223 osoby. Powyższe świadczy o tym, że podjęte działania odnoszą właściwy skutek i w związku z tym obecnie kolejne obostrzenia przepisów prawa we wskazanym obszarze nie znajdują uzasadnienia.

W tym miejscu warto podkreślić, że najnowszy raport Europejskiej Rady Bezpieczeństwa Transportu wskazuje, że Polska jest liderem wśród państw europejskich w zakresie spadku liczby ofiar śmiertelnych na drogach w latach 2015-2025.

Z kolei zagadnienia dotyczące wysokości grzywien za wykroczenia związane z ochroną przeciwpożarową zostały objęte przepisami ustawy z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks wykroczeń oraz ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia[6]. Wprowadzone zmiany przepisów prawa[7] miały na celu wzmocnienie funkcji prewencyjnej i sprawiedliwościowej prawa karnego w odniesieniu do zagrożeń pożarowych. Zgodnie z art. 24 § 1a Kodeksu wykroczeń wymierza się karę grzywny w wysokości do 30 000 zł za naruszenie wykroczeń określonych w art. 82 § 1-5 Kodeksu wykroczeń, tj. za niedozwolone używanie otwartego ognia, palenie tytoniu i stosowanie innych czynników mogących zainicjować zapłon materiałów palnych, wykonywanie prac niebezpiecznych pod względem pożarowym bez ich wymaganego zabezpieczenia, używanie instalacji, urządzeń i narzędzi niepoddanych wymaganej kontroli lub niesprawnych technicznie albo użytkowanie ich w sposób niezgodny z przeznaczeniem lub warunkami określonymi przez producenta, jeżeli może się to przyczynić do powstania pożaru, wybuchu lub rozprzestrzeniania ognia, a także za napełnianie gazem płynnym butli na stacjach paliw, stacjach gazu płynnego i w innych obiektach nieprzeznaczonych do tego celu oraz nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa przy używaniu lub przechowywaniu materiałów niebezpiecznych pożarowo, w tym gazu płynnego w butlach.

Jednocześnie wskazane powyżej wykroczenia zostały objęte szczególną regulacją art. 96 § 1ad ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia[8], umożliwiającą nałożenie w postępowaniu mandatowym grzywny w wysokości do 5 000 zł, a w przypadku, o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń - do 6 000 zł. Należy podkreślić, że przed wejściem w życie ww. zmiany, do wykroczeń z art. 82 Kodeksu wykroczeń (naruszenia w zakresie przepisów przeciwpożarowych) zastosowanie miała ogólna regulacja postępowania mandatowego, przewidująca odpowiednio maksymalną wysokość grzywny 500 zł i 1000 zł.

W celu ujednolicenia sposobu reakcji organów uprawnionych do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za określone wykroczenia Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych, złożony w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, określa w drodze rozporządzenia, zróżnicowaną wysokość mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń, uwzględniając rodzaj naruszonego lub zagrożonego dobra oraz stopień szkodliwości poszczególnych czynów. Na podstawie art. 95 § 6 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia zostało wydane rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2003 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń[9].

Przedstawiając powyższe jednocześnie informuję, że obecnie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi analizę dotyczącą zasadności ewentualnych zmian w zakresie wysokości grzywien określonych we wskazanym rozporządzeniu. Pod rozwagę brane są różne propozycje zgłaszane zarówno przez obywateli, jak i przedstawicieli władz samorządowych oraz innych instytucji. Z perspektywy kierunku projektowanych zmian istotne jest także uwzględnienie społecznego oczekiwania na skuteczną reakcję organów państwa wobec osób stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dz. U. poz. 1676, z późn. zm.

[2] Dz. U. poz. 1872.

[3] Dz. U. z 2025 r. poz. 383, z późn. zm., dalej: „k.k.”.

[4] Dz. U. poz. 2328, z późn. zm.

[5] Dz. U. z 2025 r. poz. 734, z późn. zm.

[6] Dz. U. poz. 1814.

[7] Od 2 stycznia 2026 r.

[8] Dz. U. z 2025 r. poz. 860, z późn. zm.

[9] Dz. U. z 2013 r. poz. 1624, z późn. zm.