Interpelacja nr 16681

W związku z procedowanym projektem nowelizacji ustawy o pomocy społecznej (UD315) apelujemy o poważne rozważenie wątpliwości przedstawianych przez stronę społeczną oraz refleksję nad rzeczywistymi skutkami społecznymi projektu. W praktyce, pod hasłem deinstytucjonalizacji, projekt może oznaczać realne ograniczenie wyboru dla osób wymagających stałej opieki. Szczególny niepokój budzi kierunek zmian dotyczących dzieci z najcięższymi niepełnosprawnościami.

Czy prawdą jest, że ok. 70% dzieci przebywających w specjalistycznych domach pomocy społecznej trafiło z pieczy zastępczej, która nie była w stanie zapewnić im odpowiedniej opieki? Są to dzieci z głębokimi, często sprzężonymi niepełnosprawnościami, wymagające stałego, profesjonalnego wsparcia.

Czy prawdą jest, że system pieczy zastępczej znajduje się obecnie w głębokim kryzysie – z blisko 1900 dziećmi z prawomocnymi postanowieniami sądowymi pozostającymi bez zabezpieczenia? Jednocześnie w DPS-ach przebywa około 1000 dzieci. System ten nie jest przygotowany na przejęcie kolejnych osób o tak dużych potrzebach.

Czy usługi środowiskowe, które mają zastąpić opiekę stacjonarną są w praktyce niewystarczające lub dostępne jedynie przez kilka godzin dziennie? Czy zapewniają bezpieczeństwo osobom wymagającym całodobowej opieki?

Czy to prawda, że ok. 90% dzieci przebywających w DPS-ach nie ma stałego kontaktu z rodziną biologiczną? To domy pomocy społecznej stają się dla nich jedynym stabilnym środowiskiem życia, miejscem relacji, bezpieczeństwa i ciągłości opieki.

Czy to prawda, że dla podopiecznych DPS jest często domem na całe życie? Ich stan zdrowia nie ulega zwykle poprawie wraz z osiągnięciem pełnoletności – przeciwnie, często wymaga coraz intensywniejszej opieki.

Kolejnymi pytaniami do rządu, jednocześnie z apelem o rozważenie, są:

1. Czy nie istnieją mocne racje za zachowaniem realnej dostępności DPS jako równorzędnej formy wsparcia?

2. Czy nie należy wstrzymać rozwiązań ograniczających możliwość kierowania do DPS osób wymagających całodobowej opieki, a w szczególności dzieci?

3. Czy nie należy rozważyć rezygnacji z koncepcji pobytów czasowych jako rozwiązania dla osób wymagających stałej opieki całodobowej?

4. Czy nie należy zapewnić rzeczywistych, a nie jedynie deklaratywnych usług środowiskowych przed wprowadzaniem zmian systemowych?