Interpelacja nr 16026

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 115 Konstytucji RP oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie wykorzystania potencjału Grupy Azoty Zakłady Azotowe „Puławy” SA w procesie budowy polskiego potencjału obronnego oraz suwerenności amunicyjnej państwa.

Polska sukcesywnie zwiększa wydatki obronne, które mają osiągnąć poziom 4,7% PKB. Jednocześnie Unia Europejska uruchomiła programy wsparcia produkcji obronnej (ReArm/Readiness2030), a Polska Grupa Zbrojeniowa planuje budowę trzech fabryk amunicji 155 mm o zdolności produkcyjnej 180 tys. sztuk rocznie do 2028 r. W obliczu europejskiego zapotrzebowania na poziomie 50-60 tys. ton prochów rocznie, kluczowym wyzwaniem pozostaje brak unijnej produkcji nitrocelulozy i nitroguanidyny — niezbędnych komponentów materiałów pędnych.

Grupa Azoty Puławy produkuje strategiczne prekursory materiałów wybuchowych: stężony kwas azotowy (podstawowy surowiec do nitrowania przy produkcji TNT i nitrocelulozy), nitrozy dostarczane do Nitro-Chem w Bydgoszczy, roztwór azotanu amonu oraz amoniak bezwodny i kwas siarkowy. W nowej strategii Grupy Azoty do 2030 r. „chemia dla obronności” stała się jednym z czterech kluczowych segmentów. Planowane inwestycje obejmują budowę fabryk nitrocelulozy, prochów wielobazowych i nitrogliceryny.

Współpraca z sektorem zbrojeniowym została już sformalizowana poprzez list intencyjny ARP–PGZ–Grupa Azoty–MESKO z listopada 2024 r. oraz strategiczną umowę z Nitro-Chem z sierpnia 2025 r. dotyczącą dostaw surowców. Jednocześnie jednak Zakłady Azotowe „Puławy” znajdują się w głębokim kryzysie finansowym, notując stratę blisko miliarda złotych w ciągu ostatnich dwóch lat. Budzi to uzasadnione pytania o realną zdolność spółki do udźwignięcia ambitnych planów inwestycyjnych w obszarze obronności, a także o rolę samych zakładów w Puławach, gdyż dotychczasowe plany często faworyzują lokalizację w Tarnowie, pomimo gotowej infrastruktury kwasowej w Puławach.

Jako posłanka z regionu lubelskiego, dbając o bezpieczeństwo państwa oraz stabilność największego pracodawcy w regionie, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jaki jest aktualny status realizacji listu intencyjnego ARP–PGZ–Grupa Azoty–MESKO podpisanego 18 listopada 2024 r.? Czy doszło już do podpisania wiążących umów wykonawczych i jakie są konkretne harmonogramy inwestycji?

2. Jaki jest harmonogram budowy fabryki nitrocelulozy i kiedy planowane jest osiągnięcie pełnych zdolności produkcyjnych? Czy w ramach optymalizacji kosztów rozważana jest lokalizacja części linii produkcyjnych bezpośrednio w Puławach, z wykorzystaniem tamtejszej infrastruktury do produkcji kwasu azotowego?

3. Jak Ministerstwo Obrony Narodowej ocenia zdolność Grupy Azoty do realizacji strategicznych planów obronnych w kontekście trudnej sytuacji finansowej spółki? Czy proces restrukturyzacji zadłużenia może wpłynąć na opóźnienie kluczowych inwestycji w segmencie „chemii dla obronności”?

4. Czy resort obrony rozważa wprowadzenie długoterminowych kontraktów offsetowych lub gwarantowanych zamówień na surowce chemiczne z GA Puławy, co stanowiłoby element stabilizacji finansowej spółki i gwarancję bezpieczeństwa łańcucha dostaw dla wojska?

5. Jakie konkretne kroki podejmuje rząd, aby uniezależnić Polskę od importu nitrocelulozy i nitroguanidyny z krajów trzecich i jak w te działania wpisują się Zakłady Azotowe w Puławach w ramach europejskiego programu ReArm/Readiness2030?

6. Czy w związku z planami budowy trzech fabryk amunicji 155 mm oraz rosnącą rolą surowców chemicznych, rząd planuje objęcie GA Puławy statusem przedsiębiorstwa o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa?

Z poważaniem