Interpelacja nr 15992

Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski, 01.04.2026

Odpowiedź na interpelację nr 15992

w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski

Warszawa, 01-04-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację nr 15992 Pana Posła Wiesława Krajewskiego w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia, uprzejmie informuję, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275, z późn. zm.) dział sprawy wewnętrzne obejmuje sprawy: ochrony granicy Państwa, kontroli ruchu granicznego i cudzoziemców oraz koordynacji działań związanych z polityką migracyjną państwa. Tym samym kwestie związane z wjazdem i pobytem cudzoziemców na terytorium RP i powiązanymi z ich pobytem zdarzeniami pozostają w wyłącznej kompetencji ministra odpowiedzialnego za dział sprawy wewnętrzne tj. ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Ad 6. Związek pomiędzy nielegalnym pobytem, a wydaną uprzednio wizą wynika z nieopuszczenia przez danego cudzoziemca terytorium RP przed końcem okresu ważności udzielonej mu wizy. Niemniej, podkreślenia wymaga, że obecnie, na skutek kierowanych do konsulów zaleceń formułowanych w ramach nadzoru nad działalnością konsularną, konsulowie dokładają szczególnej staranności przy szacowaniu ryzyka migracyjnego związanego z wjazdem konkretnego cudzoziemca, który aplikuje o wizę, aby prawidłowo ocenić wolę cudzoziemca co do opuszczenia terytorium RP przed upływem ważności wizy.

Ad 7. W latach 2023-2026 cofniętych zostało łącznie 4020 wiz wydanych cudzoziemcom. MSZ nie prowadzi odrębnych statystyk w zakresie powodów cofnięcia wiz. Należy zaznaczyć, że art. 90 i n. ustawy o cudzoziemcach wskazują przesłanki cofania i unieważniania wiz.

Ad 8. Podjęte przez ministra spraw zagranicznych działania obejmują zarówno poprawę praktyki rozpoznawania wniosków wizowych poprzez szczegółowe zalecenia udzielane konsulom co do właściwej interpretacji przepisów, jak również działania legislacyjne. Minister spraw zagranicznych czynnie uczestniczył przy przyjęciu pakietu ustaw naprawczych w obszarze migracji, których wprowadzenie rzutuje na proces wizowy. Pakiet ustaw naprawczych objął: 1. ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620), 2. ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP (Dz. U. poz. 621), 3. ustawę z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619), 4. ustawę z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP (Dz. U. poz. 622). W zakresie aktu normatywnego wymienionego w pkt 4 podkreślenia wymaga, że MSZ był gospodarzem projektu ustawy.

Ww. ustawa w zakresie przedmiotu regulacji zakładała:

1) ustanowienie podstaw prawnych dla udostępniania organom wizowym informacji niezbędnych do przeprowadzenia postępowania wizowego. Dotyczy to m. in. podatków, danych ZUS, Straży Granicznej i szefa Urzędu ds. Cudzoziemców,

2) reformę systemu wydawania wizy krajowej w celu odbycia studiów poprzez: obowiązek potwierdzania zagranicznych świadectw dojrzałości, który nie będzie dotyczył tylko świadectw/dyplomów wydanych w państwach UE/EFTA i OECD, świadectw międzynarodowej matury (IB/EB) i świadectw/dyplomów uznanych na podstawie umów dwustronnych i wielostronnych,

3) cudzoziemiec niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE, EFTA, Szwajcarii lub Wielkiej Brytanii będzie zobowiązany przedstawić dokument poświadczający znajomość języka wykładowego co najmniej na poziomie B2,

4) lepszy dostęp do baz danych i informacji o studentach-cudzoziemcach,

5) szczelniejszy system zatwierdzania uczelni na potrzeby przyjmowania cudzoziemców,

6) limit cudzoziemców kształcących się na studiach w danej uczelni (max. 50%),

7) szybką ścieżkę wizową dla doktorantów, naukowców i badaczy.

Całokształt działań MSZ zmierza wprost do zapobieżenia nielegalnej migracji i eliminowania luk prawnych umożliwiających wjazd w innym celu niż deklarowany.

Ad 10. Zastosowane mechanizmy już w chwili obecnej skutkują właściwą rekrutacją na studia wyższe w Polsce, z uwzględnieniem weryfikacji wiedzy kandydata na studia oraz potwierdzania znajomości języka polskiego na poziomie nie niższym niż B2, tym samym eliminują osoby, które deklarowały wolę odbywania studiów dla pozoru, celem wjazdu na terytorium RP i przemieszczenia się do państw obszaru Schengen. W kontekście wiz do pracy pozytywnie należy ocenić zmiany legislacyjne zawarte w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP (Dz. U. poz. 621) sprowadzające się do włączenia do ww. aktu obligatoryjnych przesłanek odmowy wydania zezwolenia na pracę i innych dokumentów uprawniających do podjęcia pracy, co skutkuje właściwym sprawdzeniem zdolności pracodawcy do powierzenia pracy cudzoziemcowi.

Ad 11. Zastosowane w ubiegłym roku zmiany zarówno w wymiarze praktycznym, jak i legislacyjnym, a odnoszące się do polityki wizowej oceniane są jako skuteczne przy zapobieganiu nielegalnej migracji. Niemniej podlegają one bieżącej ocenie co do efektywności i realizacji zamierzonych celów. W wypadku dostrzeżenia powstania innych niekorzystnych zjawisk w systemie wizowym będą podejmowane dalsze działania. Podkreślenia wymaga, że resortem wiodącym w przedmiotowej tematyce jest MSWiA.

Z wyrazami szacunku

z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu

Sekretarz stanu Czesław Mroczek, 29.04.2026

Odpowiedź na interpelację nr 15992

w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 29-04-2026

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 15992 Pana Posła Wiesława Krajewskiego w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

W związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów pobytowych Straż Graniczna zatrzymała: w 2023 r. – 10 342, w 2024 r. – 12 450, w 2025 r. – 13 566, a w okresie od 1 stycznia do 15 marca 2026 r. – 3 461 cudzoziemców.

Najwięcej osób nielegalnie przebywających na terytorium Polski posiadało obywatelstwo Gruzji, Ukrainy, Kolumbii, Białorusi, Mołdawii, Rosji, Uzbekistanu i Indii.

Najczęstszymi przyczynami zatrzymania było przekroczenie dopuszczalnego czasu trwania pobytu na terytorium RP oraz pobyt bez wymaganych dokumentów.

Należy podkreślić, że 30 września 2025 r. została powołana Grupa Robocza do spraw oceny wyzwań migracyjnych Zespołu ds. Migracji. W skład Grupy wchodzą m.in. przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Urzędu ds. Cudzoziemców. Grupa, jako ciało konsultacyjne działające przy Zespole ds. migracji, regularnie dokonuje wymiany informacji na temat naruszeń prawa przez cudzoziemców i oceny ryzyka migracyjnego w odniesieniu do krajów pochodzenia imigrantów. Ustalenia dokonywane w trakcie posiedzeń wskazanego gremium są brane pod uwagę przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych w procesie tworzenia i dostosowywania krajowej polityki wizowej.

Istotnym elementem systemu przeciwdziałania nadużyciom wizowym jest udział Straży Granicznej w procesie konsultacji wizowych. W ramach tego mechanizmu, realizowanego we współpracy z Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców jako Centralnym Organem Wizowym oraz z innymi właściwymi instytucjami państwowymi, funkcjonariusze Straży Granicznej dokonują weryfikacji celu i warunków planowanego pobytu cudzoziemców ubiegających się o wizę w polskich placówkach konsularnych. W przypadku ujawnienia, zarówno w toku kontroli granicznej, jak i czynności prowadzonych na terytorium kraju, okoliczności wskazujących na możliwość uzyskania wizy w sposób naruszający obowiązujące przepisy, Straż Graniczna podejmuje czynności weryfikacyjne w celu ustalenia stanu faktycznego, w wyniku których może zostać wydana decyzja o cofnięciu lub unieważnieniu wizy.

Nadmieniam, że działania w obszarze kontroli migracji do Polski, w szczególności wprowadzenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, utworzenie strefy buforowej w rejonie granicy polsko-białoruskiej, a także wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań technicznych wspierających działania funkcjonariuszy Straży Granicznej znacząco wpłynęły na ograniczenie liczby prób nielegalnego przekroczenia granicy państwowej, przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa wewnętrznego Polski i innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej / Strefy Schengen.

Bieżące aktywności mające na celu ograniczenie skali nielegalnej migracji zostały określone w przyjętym przez Radę Ministrów 15 października 2024 r. dokumencie „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo” – kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030 oraz opracowanym Planie implementacyjnym ww. Strategii. Przedmiotowe działania mają charakter systemowy i długofalowy, a ich celem jest zwiększenie skuteczności zarządzania procesami migracyjnymi oraz wzmocnienie mechanizmów kontroli wjazdu i pobytu cudzoziemców na terytorium RP, w tym ograniczanie zjawiska nielegalnej migracji.

Ponadto informuję, że w 2023 r. cofnięto[1] wizy 901 cudzoziemcom, w 2024 r. – 1 958, w 2025 r. – 1 419, a w okresie od 1 stycznia do 15 marca 2026 r. – 181.

Natomiast liczbę wydanych i zrealizowanych decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w latach 2023-2026 (do 15 marca br.) przedstawiono w załączonym Zestawieniu.

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] Dotyczy wiz cofniętych przez Straż Graniczną, tj. komendantów oddziałów Straży Granicznej i komendantów placówek Straży Granicznej.