Interpelacja nr 15282

Szanowny Panie Premierze,

z informacji medialnych, stanowisk strony społecznej oraz dokumentów korporacyjnych Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA wynika narastający rozdźwięk pomiędzy deklarowaną strategią rozwoju tej spółki a faktycznymi decyzjami inwestycyjnymi podejmowanymi w ramach Grupy Azoty SA, które mogą mieć istotne znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa surowcowego oraz odporności państwa.

Z ostatniego dostępnego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności Grupy Azoty Kopalni i Zakładów Chemicznych Siarki „Siarkopol” SA za 2024 rok wynika, że nakłady inwestycyjne o charakterze rozwojowym wyniosły zaledwie 214 tysięcy złotych, przy jednoczesnym braku nakładów na inwestycje mandatowe oraz koncentracji wydatków na inwestycjach o charakterze utrzymaniowym, na które przeznaczono ponad 7 milionów złotych. Jednocześnie spółka odnotowała w 2024 roku stratę netto w wysokości blisko 59,5 mln zł, spadek aktywów ogółem o ponad 12% oraz istotny spadek środków pieniężnych. Dane te wskazują na systematyczne ograniczanie potencjału produkcyjnego spółki bez równoległego zabezpieczania jej długoterminowych zdolności wydobywczych.

W tym samym czasie przedstawiciele Grupy Azoty publicznie potwierdzają, że eksploatowane obecnie złoże siarki „Osiek” ulega wyczerpaniu, a dostęp do nowego złoża w Rudnikach koło Połańca przewidywany jest – według publicznie prezentowanych harmonogramów Grupy Azoty – dopiero około roku 2030, przy czym decyzja inwestycyjna dotycząca budowy nowej kopalni ma zapaść najwcześniej w 2027 roku. Oznacza to realne ryzyko kilkuletniej luki w krajowych zdolnościach wydobycia siarki.

Siarka jest surowcem o szerokim zastosowaniu w przemyśle chemicznym, energetycznym oraz w sektorach mających znaczenie dla obronności państwa, w tym w procesach technologicznych i materiałowych wykorzystywanych przez przemysł zbrojeniowy. Ograniczenie krajowego wydobycia tego surowca może prowadzić do zwiększenia zależności od importu oraz obniżenia odporności państwa na zakłócenia w międzynarodowych łańcuchach dostaw w sytuacjach kryzysowych.

Kwestia ta jest podnoszona również przez stronę społeczną, która wskazuje na znaczenie siarki nie tylko dla gospodarki, lecz także dla bezpieczeństwa państwa w wymiarze nawozowym, surowcowym i przemysłowym.

Pomimo powyższego z informacji przekazywanych przez Grupę Azoty wynika, że środki planowane do pozyskania w drodze emisji akcji Grupy Azoty mają zostać przeznaczone w przypadku „Siarkopolu” przede wszystkim na rozbudowę infrastruktury logistycznej, a nie na inwestycje wydobywcze, które warunkują utrzymanie krajowych zdolności produkcyjnych w zakresie surowców o potencjalnym znaczeniu strategicznym.

Jednocześnie, według informacji publicznych oraz wypowiedzi przedstawicieli Grupy Azoty, w aktualizowanej strategii Grupy Azoty na lata 2025–2030 „Siarkopol” nie został jednoznacznie wskazany jako beneficjent kluczowych inwestycji rozwojowych w obszarze wydobycia. Rodzi to pytania o spójność decyzji inwestycyjnych z długoterminowymi potrzebami państwa w zakresie bezpieczeństwa i odporności surowcowej.

Mając na uwadze powyższe, a także znaczenie utrzymania krajowych zdolności wydobywczych surowców istotnych dla funkcjonowania państwa w warunkach kryzysowych, zasadne jest uzyskanie jednoznacznej informacji o stanowisku ministra obrony narodowej w przedmiotowej sprawie oraz o działaniach podejmowanych w ramach międzyresortowej koordynacji polityki bezpieczeństwa.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Czy Ministerstwo Obrony Narodowej analizowało formalnie skutki potencjalnej luki w krajowym wydobyciu siarki w latach 2026–2030, wynikającej z harmonogramu inwestycji przedstawianego publicznie przez Grupę Azoty, w szczególności z punktu widzenia odporności państwa oraz bezpieczeństwa łańcuchów dostaw w sytuacjach kryzysowych?

Czy Ministerstwo Obrony Narodowej było konsultowane przy opracowywaniu lub aktualizacji strategii Grupy Azoty na lata 2025–2030, w szczególności w zakresie utrzymania krajowych zdolności wydobycia surowców mogących mieć znaczenie strategiczne dla bezpieczeństwa państwa, a jeżeli tak – jaki był zakres tych konsultacji i ich rezultaty?

Czy w ocenie ministra obrony narodowej uzależnienie się od importu siarki w okresie przejściowym, obejmującym lata 2026–2030, jest rozwiązaniem bezpiecznym z punktu widzenia odporności państwa, zwłaszcza w warunkach potencjalnych zakłóceń międzynarodowych łańcuchów dostaw?

Czy Ministerstwo Obrony Narodowej rekomendowało lub planuje rekomendować objęcie krajowych złóż siarki szczególnym nadzorem państwowym, analogicznie do innych surowców uznawanych za krytyczne lub istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa i obronności państwa?

Z poważaniem

Anna Krupka
Poseł na Sejm RP