Interpelacja nr 14961

Szanowny Panie Premierze,

zwracam się do Pana z interpelacją w sprawie dyskryminacji emerytów mundurowych, którzy wstąpili do służb przed 1 stycznia 1999 r. i po zakończeniu służby podjęli pracę cywilną. Wspomniani emeryci opłacają składki na ubezpieczenia społeczne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), jednak nie otrzymują z nich żadnych świadczeń. Ich emerytura pochodzi wyłącznie z systemu zaopatrzeniowego (emerytalno-rentowego dla służb mundurowych), a wpłacone składki nie zwiększają wysokości świadczeń ani nie podlegają zwrotowi. Problem najprawdopodobniej dotyczy około 200 tysięcy osób, w tym byłych policjantów, żołnierzy zawodowych, strażaków PSP, funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz Służby Więziennej. W odróżnieniu od nich, emeryci mundurowi, którzy wstąpili do służby po 1999 r., mają możliwość otrzymywania emerytury zarówno z systemu mundurowego, jak i z ZUS, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów. Ta różnica prowadzi do nierównego traktowania obywateli, co budzi wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP).

Emeryci ci czują się pokrzywdzeni, co wyrazili ostatnio w proteście zorganizowanym 20 stycznia 2026 r. przed Kancelarią Prezesa Rady Ministrów i Sejmem RP, gdzie złożono petycje z żądaniami zmian. Wskazują oni na archaiczność zakazu pobierania świadczeń z dwóch systemów, który narusza ich prawa i prowadzi do sytuacji, w której państwo pobiera składki bez ekwiwalentu w postaci świadczeń.

W związku z powyższym zwracam się do Pana z następującymi pytaniami:

Jakie jest uzasadnienie różnicowania sytuacji emerytów mundurowych w zależności od rocznika wstąpienia do służby (przed i po 1999 r.), co prowadzi do nierównego dostępu do świadczeń z ZUS? Czy rząd planuje zniesienie tego zakazu, aby zapewnić równouprawnienie wszystkich ubezpieczonych?

Czy pobieranie składek emerytalno-rentowych od emerytów mundurowych, z których nie wynikają żadne świadczenia (ani zwiększenie emerytury, ani zwrot), jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą równości i zakazem dyskryminacji? Czy przeprowadzono analizę konstytucyjności tych przepisów?

Jakie kroki rząd zamierza podjąć w odpowiedzi na żądania emerytów mundurowych, w tym ewentualny zwrot wpłaconych składek lub ich uwzględnienie w wysokości świadczeń? Czy planowane są zmiany legislacyjne w tym zakresie?

Ilu dokładnie emerytów mundurowych dotyka ten problem i jaka jest szacunkowa wartość składek, które wpłacili do ZUS bez możliwości ich wykorzystania?

Czy rząd otrzymał petycje złożone podczas manifestacji 20 stycznia 2026 r. i jaka jest planowana odpowiedź na nie?

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Michał Wawer