Interpelacja nr 14764

Szanowny Panie Premierze,

po zapoznaniu się z odpowiedziami udzielonymi przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Zdrowia oraz Kancelarię Prezesa Rady Ministrów na moją interpelację nr 9948 dotyczącą równouprawnienia i dowartościowania ojcostwa w polityce rodzinnej państwa stwierdzam, że znaczna część odpowiedzi ma charakter opisowy, deklaratywny lub kompetencyjnie rozproszony, a kilka kluczowych problemów zostało całkowicie pominiętych.

Odpowiedzi resortów nie przynoszą spójnej wizji państwowej polityki wobec ojców, a w wielu miejscach sprawiają wrażenie obrony status quo zamiast realnej analizy systemowych barier, z jakimi mierzą się ojcowie w Polsce.

W związku z powyższym zwracam się z nową interpelacją, oczekując jednoznacznych odpowiedzi oraz wskazania konkretnych działań, a nie kolejnych ogólnych deklaracji.

1. Brak systemowych szkoleń dla instytucji publicznych

Dlaczego – mimo deklarowanej walki ze stereotypami płciowymi – żaden z resortów nie zapowiedział obowiązkowych szkoleń dla pracowników szkół, OPS, ZUS, przychodni i urzędów w zakresie równego traktowania ojców jako pełnoprawnych opiekunów dzieci?
Czy rząd uznaje, że problem ten nie istnieje, czy też nie widzi potrzeby reagowania?

2. Ojcowie prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą

Dlaczego w odpowiedziach całkowicie pominięto sytuację ojców prowadzących JDG, którzy w praktyce często nie mogą skorzystać z urlopów ojcowskich i rodzicielskich bez utraty źródła dochodu?
Czy rząd planuje jakiekolwiek analizy lub zmiany legislacyjne adresujące tę grupę, czy też świadomie ją ignoruje?

3. Brak organu monitorującego równość rodzicielską

Dlaczego nie odniesiono się do propozycji powołania Rady ds. Równości Rodzicielskiej jako stałego organu opiniodawczo-doradczego przy MRPiPS?
Jakie konkretne mechanizmy monitorowania równości matek i ojców w politykach publicznych funkcjonują obecnie – poza rozproszonymi kompetencjami resortów?

4. Dyskryminujący język dokumentów urzędowych

Dlaczego żaden z resortów nie odniósł się wprost do problemu utrwalania stereotypów przez język formularzy i dokumentów urzędowych, w których rodzicielstwo domyślnie utożsamiane jest z matką?
Czy rząd planuje audyt językowy dokumentów publicznych – tak jak ma to miejsce w innych obszarach polityki równościowej?

5. Organizacje ojcowskie poza procesem stanowienia prawa

Na jakiej podstawie rząd uznaje, że incydentalne spotkania z przedstawicielami środowisk ojcowskich są wystarczające, skoro nie zapewniono im systemowego udziału w konsultacjach społecznych, zespołach roboczych i pracach legislacyjnych dotyczących rodziny i opieki nad dziećmi?

6. Samotni ojcowie – niewidzialna grupa polityki rodzinnej

Dlaczego w odpowiedziach nie przedstawiono żadnych danych dotyczących samotnych ojców wychowujących dzieci ani nie wskazano instrumentów wsparcia kierowanych do tej grupy?
Czy rząd ma wiedzę na temat skali tego zjawiska, czy też samotne ojcostwo pozostaje poza realnym zainteresowaniem państwa?

7. Alienacja rodzicielska – problem formalnie „nieistniejący“

Czy rząd, odmawiając wyodrębnienia alienacji rodzicielskiej jako osobnej kategorii w dokumentach strategicznych, nie bagatelizuje skali tego zjawiska, które jest wskazywane przez ekspertów, organizacje społeczne i samych rodziców jako poważne zagrożenie dla dobra dziecka?
Jakie konkretne działania – poza odwołaniami do ogólnych definicji przemocy – są planowane w tym obszarze?

8. Brak jednego, spójnego stanowiska rządu

Czy rząd planuje przygotowanie kompleksowego dokumentu strategicznego dotyczącego ojcostwa w Polsce, obejmującego kwestie prawne, społeczne, ekonomiczne i psychologiczne, czy też problematyka ta nadal będzie rozproszona między resortami – bez jasnej odpowiedzialności i koordynacji?

Na podstawie otrzymanych odpowiedzi trudno oprzeć się wrażeniu, że ojcostwo wciąż nie jest traktowane jako równorzędny element polityki rodzinnej państwa, a realne problemy ojców pozostają drugorzędne wobec deklaracji i statystyk.

Oczekuję odpowiedzi konkretnych, jednoznacznych i odnoszących się wprost do postawionych pytań.

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk

TABELA PORÓWNAWCZA

Interpelacja nr 9948 – pytania vs. odpowiedzi ministerstw

Nr | Zakres pytania | Czy udzielono odpowiedzi? | Charakter odpowiedzi | Co faktycznie pominięto / problem

1 | Zmiana nazwy „zasiłek macierzyński“ | ✅ TAK | Jednoznaczna | Odmowa – brak alternatyw, brak konsultacji

2 | Aktywizacja ojców w urlopach | ⚠️ CZĘŚCIOWO | Deklaratywna | Brak celów, wskaźników, harmonogramu

3 | Niski poziom korzystania z urlopów ojcowskich | ⚠️ CZĘŚCIOWO | Opisowa | Brak rzetelnej analizy, brak danych liczbowych

4 | Raport o sytuacji ojców w Polsce | ⚠️ CZĘŚCIOWO | Rozproszone badania | Brak jednego, kompleksowego raportu

5 | Praktyka orzecznicza sądów rodzinnych | ✅ TAK | Obszerna | Dane selektywne, brak analizy jakościowej

6 | Równe traktowanie ojców w instytucjach | ⚠️ CZĘŚCIOWO | Przerzucenie odpowiedzialności | Brak działań systemowych

7 | Szkolenia urzędników i instytucji | ❌ NIE | — | Całkowity brak odpowiedzi

8 | Bariery ojców prowadzących JDG | ❌ NIE | — | Temat całkowicie pominięty

9 | 100% zasiłku rodzicielskiego | ✅ TAK | Jednoznaczna | Odmowa – wyłącznie argument kosztowy

10 | Opieka naprzemienna/zmiany ustawowe | ✅ TAK | Szczegółowa | Brak oceny skuteczności obecnych rozwiązań

11 | Niealimentacja matek | ⚠️ CZĘŚCIOWO | Zbyta kompetencyjnie | Brak danych porównawczych

12 | Kampania promująca ojcostwo | ⚠️ CZĘŚCIOWO | Ogólnikowa | Brak konkretnej kampanii ogólnopolskiej

13 | Współpraca z organizacjami ojcowskimi | ⚠️ CZĘŚCIOWO | Deklaratywna | Brak formalnych mechanizmów

14 | Alienacja rodzicielska jako kategoria | ✅ TAK | Jednoznaczna | Odmowa – brak alternatyw systemowych

15 | Rada ds. Równości Rodzicielskiej | ❌ NIE | — | Brak odpowiedzi

16 | Zdrowie psychiczne ojców | ✅ TAK | Merytoryczna | Brak dedykowanych programów dla ojców

17 | Język formularzy i dokumentów | ❌ NIE | — | Brak odpowiedzi

18 | Udział organizacji ojcowskich w konsultacjach | ❌ NIE | — | Brak odpowiedzi

19 | Samotni ojcowie – dane i wsparcie | ❌ NIE | — | Brak odpowiedzi

20 | Regularne statystyki nt. opieki po rozstaniu | ⚠️ CZĘŚCIOWO | Formalna | Brak zobowiązania do publikacji nowych danych