Interpelacja nr 12872

Warszawa, 13.10.2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

w przyjętym przez rząd projekcie ustawy budżetowej na 2026 r. dochody budżetowe Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego zostały określone w wysokości 187,6 mln zł, tj. o 97,3 mln zł (35%) mniej niż przewiduje aktualny plan finansowy Narodowego Instytutu Wolności w roku 2025 r. (po zmianach dokonanych w trakcie roku). Planowane przez rząd w 2026 r. dochody budżetowe Narodowego Instytutu Wolności są także mniejsze o 9,5 mln zł (5%) od wykonania budżetu instytutu za 2024 r. oraz 21,4 mln zł (10%) od wykonania budżetu instytutu za 2023 r.

W okresie rządów Zjednoczonej Prawicy w latach 2018-2023 dochody budżetowe Narodowego Instytutu Wolności rosły systematycznie od 82,2 mln zł w 2018 r. do 209,0 mln zł w 2023 r. To oznacza, że średnioroczny wzrost dochodów budżetowych instytutu wynosił 25%. Środki te były przeznaczane na realizację 10 rządowych programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w horyzoncie wieloletnim, jednego nowego zadania w ramach jednego z programów, o których mowa wyżej, oraz jednego programu rocznego w trakcie pandemii Covid-19 w 2020 r. W latach 2018-2023 rząd Zjednoczonej Prawicy uruchomił łącznie 12 inicjatyw wsparcia organizacji społeczeństwa obywatelskiego realizowanych przez Narodowy Instytut Wolności. Dynamika wzrostu wsparcia była zauważalna, ponieważ średnio w każdym roku uruchamiane były dwie nowe inicjatywy programowe na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Od 13 grudnia 2023 r., tj. w ciągu prawie dwóch kadencji, rząd, który Pan reprezentuje, nie uruchomił ani jednego nowego wieloletniego programu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Więcej niż skromny dorobek tego rządu to zaledwie dwie jednoroczne inicjatywy dla trzeciego sektora oraz jeden instrument finansowy wsparcia przygotowań Światowego Jamboree Harcerskiego w 2027 r., którego wyłącznym beneficjentem jest Komitet Organizacyjny XXVI Jamboree.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2024 poz. 907) oraz z uwagi na nadzór przewodniczącego Komitetu do Spraw Pożytku Publicznego nad Narodowym Instytutem Wolności, uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Z czego wynika kurczenie się realizowanej przez „rząd 13 grudnia“ polityki państwa na rzecz wsparcia rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w wymiarze finansowym oraz stagnacja tej polityki w wymiarze programowym?

Jakie nowe propozycje programowego i finansowego wsparcia sektora obywatelskiego w Polsce „rząd 13 grudnia“ ma zamiar zaproponować w latach 2026 i 2027?

Z poważaniem

Piotr Gliński
Poseł na Sejm RP