Interpelacja nr 11763

Szanowna Pani Minister,

w ostatnich dniach w mediach ukazały się doniesienia oraz publiczne spory dotyczące kierownictwa Instytutu Pileckiego i planów merytorycznych tej instytucji. Według doniesień prasowych dyrektor Instytutu Pileckiego, prof. Krzysztof Ruchniewicz, miał inicjować seminarium badawcze poświęcone kwestii zwrotów dóbr kultury z Polski na rzecz innych państw (wskazywano m.in. Niemcy, Ukrainę, Białoruś, Litwę) oraz dotyczące mienia prywatnego osób pochodzenia żydowskiego. Informacje te wywołały szeroką debatę i ostre reakcje polityczne. Ministerstwo Spraw Zagranicznych zlikwidowało stanowisko pełnomocnika ds. współpracy polsko-niemieckiej, które prof. Ruchniewicz objął kilka tygodni wcześniej.

Instytut Pileckiego, jako instytucja publiczna finansowana ze środków państwowych, ma szczególne zobowiązanie do rzetelności naukowej oraz wrażliwości wobec pamięci ofiar totalitaryzmów i interesu narodowego. Publiczne doniesienia o inicjowaniu przez kierownictwo instytutu debat na temat zwrotów dóbr kultury - zwłaszcza bez jasnego przedstawienia ich celu i merytorycznych zasad - rodzą uzasadnione wątpliwości i wymagają pilnego i transparentnego wyjaśnienia.

Wobec powagi sprawy, z uwagi na rolę Instytutu Pileckiego w kształtowaniu i ochronie pamięci historycznej oraz na wrażliwość tematu zwrotów dóbr kultury i mienia, proszę o udzielenie szczegółowych informacji i wyjaśnień.

W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

Czy Instytut Pileckiego planował lub formalnie przygotowywał seminarium, konferencję lub inne wydarzenie naukowo-eksperckie poświęcone zwrotom dóbr kultury z Polski do innych państw (w szczególności Niemiec, Ukrainy, Białorusi, Litwy) oraz kwestii mienia prywatnego osób pochodzenia żydowskiego? Jeśli tak, proszę o przedstawienie dokumentacji powiązanej z przygotowaniami (programu, listy zaproszonych prelegentów, listy sponsorów/partnerów, decyzji zarządu Instytutu o organizacji wydarzenia).

Jeżeli takie plany istniały - kto w instytucie lub poza nim (np. instytucje partnerskie, ministerstwa, ambasady, organizacje międzynarodowe) został poinformowany o zamiarze organizacji wydarzenia i kto formalnie zatwierdził jego organizację? Proszę o wskazanie dat i osób/komórek administracyjnych.

Czy w odniesieniu do przedmiotowych publikacji medialnych instytut lub ministerstwo dysponują pełnym wykazem materiałów/korespondencji, które potwierdzałyby albo zaprzeczały faktycznemu przygotowaniu seminarium? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.

Czy ministerstwo prowadzi (lub zamierza wszcząć) wewnętrzne postępowanie wyjaśniające dotyczące zasad przygotowywania publicznych komunikatów naukowych i programów Instytutu Pileckiego, w szczególności pod kątem zgodności tych działań z misją instytutu oraz z polityką historyczną państwa? Jeśli tak, proszę o wskazanie zakresu, terminu i oczekiwanych efektów takiego postępowania.

W związku z powołaniem i następnie likwidacją stanowiska pełnomocnika MSZ ds. polsko-niemieckiej współpracy społecznej i przygranicznej, czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego współdziałało z MSZ przy ocenie roli prof. Krzysztofa Ruchniewicza w zakresie dialogu polsko-niemieckiego? Proszę o opis ewentualnych ustaleń między resortami w tej sprawie.

Czy prof. Krzysztof Ruchniewicz, przed objęciem stanowisk w Instytucie Pileckiego i MSZ, został poddany weryfikacji kontrwywiadowczej przez polskie służby specjalne, obejmującej również ocenę ewentualnego wpływu państw trzecich na jego działalność publiczną i zawodową? Jeśli tak, to jakie były wyniki tej weryfikacji?

Z poważaniem

Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP