Interpelacja nr 10679

Szanowny Panie Ministrze,

na oficjalnych kanałach Ministerstwa Sprawiedliwości – zarówno w serwisie gov.pl, jak i w mediach społecznościowych – opublikowano komunikaty, z których wynika, że „dobro dziecka jest priorytetem w orzecznictwie rodzinnym”, a „uprzywilejowana pozycja którejkolwiek ze stron to mit”. Tego typu narracja, promowana publicznie, wymaga jednoznacznego zakwestionowania i rozliczenia – nie tylko z perspektywy formalnej poprawności, ale przede wszystkim pod względem transparentności, kompletności i uczciwości wobec obywateli.

Przekaz ministerstwa opiera się wyłącznie na statystyce dotyczącej władzy rodzicielskiej. Tymczasem władza formalna nie oznacza realnego kontaktu z dzieckiem. Można mieć pełnię władzy i przez wiele miesięcy – lub lat – nie widywać swojego dziecka, ponieważ drugi rodzic skutecznie utrudnia realizację wyroków, a system sądowy nie zapewnia ich egzekucji. Pominięcie takich zjawisk jak alienacja rodzicielska, przewlekłość postępowań, instrumentalne blokowanie kontaktów czy przemoc emocjonalna wobec rodzica niebędącego stroną dominującą – jest nie tylko nieuczciwe, ale społecznie szkodliwe.

Panie Ministrze, uprzejmie proszę o odpowiedzi na następujące pytania:

Dlaczego ministerstwo w swoich komunikatach nie uwzględnia danych o ograniczeniu, zawieszeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej?

Ile razy sądy przekazały pieczę nad dzieckiem innym członkom rodziny (np. babciom, ciociom), mimo obecności obojga rodziców?

Ile wynosi średni czas oczekiwania na wydanie postanowienia o zabezpieczeniu kontaktów na czas procesu?

Ile trwa przeciętnie w Polsce postępowanie dotyczące kontaktów z dzieckiem – od złożenia wniosku do wydania prawomocnego orzeczenia?

Ile skarg wpłynęło do Ministerstwa Sprawiedliwości na sądy opiekuńcze od czasu wyborów parlamentarnych w 2023 roku?

Ile wniosków o objęcie nadzoru nad konkretną sprawą rodzinną wpłynęło w tym samym okresie?

Ile razy wnoszono o wyłączenie sędziego w sprawach rodzinnych od 2023 roku do dziś?

Ile spraw zakończyło się ustanowieniem pieczy naprzemiennej?

W ilu przypadkach sąd odmówił pieczy naprzemiennej mimo zgodnych wniosków obojga rodziców?

Przy którym z rodziców sądy najczęściej ustalają miejsce pobytu dziecka? Proszę o dane z ostatnich 5 lat z podziałem na płeć.

Ile kobiet, a ilu mężczyzn otrzymuje obecnie alimenty na dzieci?

Jakie są średnie kwoty zasądzanych alimentów w zależności od płci osoby zobowiązanej i uprawnionej?

Ile spraw zakończyło się orzeczeniem grzywny, ograniczenia praw lub innej sankcji z powodu uporczywego nierealizowania kontaktów?

Ile skarg rocznie trafia do sądów z powodu utrudniania kontaktów? Ile z nich pochodzi od matek, a ile od ojców?

Ile interwencji Policji rocznie dotyczy braku wydania dziecka celem realizacji kontaktu? Czy ministerstwo monitoruje ich skuteczność?

Czy sądy podejmują interwencje w przypadku przeprowadzenia się rodzica wiodącego z dzieckiem na odległość powyżej 200 km bez zgody drugiego rodzica? Ile takich interwencji odnotowano w ostatnich latach?

Ile razy w ciągu ostatnich 5 lat miejsce zamieszkania dziecka zostało zmienione wskutek nierealizowania kontaktów przez matkę?

W ilu sprawach OZSS lub RODK zidentyfikowały próby izolowania dziecka od jednego z rodziców, mogące nosić znamiona alienacji rodzicielskiej?

Czy ministerstwo posiada dane o tym, jak często sądy w orzeczeniach kierują się wolą dziecka wyrażoną bezpośrednio lub za pośrednictwem biegłych?

Ile spraw sądowych zakończyło się rozstrzygnięciem wbrew zdaniu dziecka wyrażonemu w opinii psychologicznej?

Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi jakikolwiek monitoring skuteczności orzecznictwa rodzinnego i jego realnego wpływu na sytuację dzieci?

Jakie są aktualne wytyczne lub rekomendacje dla sędziów rodzinnych w sprawach dotyczących alienacji rodzicielskiej?

Czy sędziowie i biegli są obowiązkowo szkoleni w zakresie psychologii dziecka, traum separacyjnych i przeciwdziałania przemocy emocjonalnej?

Ilu biegłych z zakresu psychologii dziecięcej i rodzinnej posiada obecnie uprawnienia do opiniowania w sprawach rodzinnych? Czy prowadzi się ich weryfikację lub ocenę jakości pracy?

Jakie środki ministerstwo podejmuje, aby ograniczyć przewlekłość postępowań w sądach rodzinnych?

Jakie wsparcie ministerstwo przewiduje dla rodziców – zarówno matek, jak i ojców – którzy nie są w stanie wyegzekwować orzeczeń sądowych mimo ich formalnej prawomocności?

Czy ministerstwo analizuje dane porównawcze dotyczące orzecznictwa rodzinnego w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej? Jak na tym tle wypada Polska, jeśli chodzi o czas trwania spraw, egzekucję kontaktów oraz liczbę przypadków pieczy naprzemiennej?

Czy resort planuje stworzenie centralnego rejestru lub publicznej bazy danych pokazującej rzeczywiste wskaźniki skuteczności orzeczeń rodzinnych?

Kto był pomysłodawcą i autorem kampanii informacyjnej ministerstwa, w której opublikowano stwierdzenie o rzekomym braku uprzywilejowania którejkolwiek ze stron?

Na jakiej podstawie wyciągnięto wnioski ogólne, nie prezentując żadnych danych dotyczących kontaktów, pieczy, egzekucji wyroków i opinii dziecka?

Czy dane zaprezentowane w kampanii zostały skonsultowane z niezależnymi organizacjami społecznymi, ekspertami lub środowiskami rodzicielskimi?

Czy powstał jakikolwiek raport źródłowy, z którego pochodzą przedstawione liczby? Jeśli tak – proszę o jego udostępnienie.

Jakie środki budżetowe przeznaczono na przygotowanie i promocję tej kampanii? Z jakiego działu budżetowego ministerstwa zostały one pokryte?

Czy ministerstwo planuje kontynuację tej kampanii, mimo licznych głosów krytycznych i sygnałów, że jej przekaz podważa realne doświadczenia tysięcy rodziców?

Czy ministerstwo planuje przygotowanie kampanii edukacyjnej, która pokazywałaby złożoność orzecznictwa rodzinnego, a nie jego propagandowy i uproszczony obraz?

Szanowny Panie Ministrze, odpowiedzi na powyższe pytania są kluczowe nie tylko z punktu widzenia nadzoru parlamentarnego, ale przede wszystkim ze względu na zaufanie obywateli do państwa. Rodzice – zarówno matki, jak i ojcowie – mają prawo oczekiwać, że Ministerstwo Sprawiedliwości nie będzie uciekać się do uproszczonej i wybiórczej narracji, lecz będzie działać w interesie dzieci, rodzin i konstytucyjnych zasad równości wobec prawa.

Z wyrazami szacunku

Marcin Józefaciuk