Interpelacja nr 229

Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska, 15.01.2024

Odpowiedź na interpelację nr 229

w sprawie otwarcia nowego kierunku lekarskiego na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki Maria Mrówczyńska

Warszawa, 15-01-2024

Szanowny Panie Pośle,

uprzejmie informuję, że zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), dalej „ustawa PSWN”, utworzenie studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu wymaga pozwolenia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki (art. 53 ust. 3). W myśl art. 53 ust. 6 ustawy PSWN, pozwolenie na utworzenie studiów na kierunku lekarskim może uzyskać:

1) uczelnia akademicka, która według stanu na dzień złożenia wniosku:

a) posiada kategorię naukową A+, A albo B+ w dyscyplinie nauki medyczne lub w dyscyplinie nauki o zdrowiu lub
b) posiada kategorię naukową A+ albo A w co najmniej 3 dyscyplinach;

2) uczelnia, która według stanu na dzień złożenia wniosku prowadzi studia na co najmniej jednym kierunku przygotowującym do wykonywania zawodu, o którym mowa w art. 68 ust. 1 pkt 1-8, i:

a) posiada kategorię naukową w dyscyplinie nauki medyczne lub w dyscyplinie nauki o zdrowiu lub
b) zatrudnia co najmniej 12 nauczycieli akademickich prowadzących działalność naukową w dyscyplinie nauki medyczne lub dyscyplinie nauki o zdrowiu, dla których uczelnia jest podstawowym miejscem pracy.

W związku z tym, w przypadku podjęcia przez uczelnię działań zmierzających do uruchomienia kształcenia na kierunku lekarskim, rektor uczelni powinien wystąpić do Ministra Nauki z wnioskiem o pozwolenie na utworzenie jednolitych studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim na kierunku lekarskim (niezależnie od tego, czy kształcenie na tych studiach miałoby być prowadzone w siedzibie uczelni czy poza jej siedzibą, tj. w filii). Wniosek spełniający wymagania określone w przepisach ustawy PSWN, rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2787) oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty i ratownika medycznego (Dz. U. z 2021 r. poz. 755, z późn. zm.) składa się nie później niż 6 miesięcy przed planowanym rozpoczęciem prowadzenia studiów (art. 54 ust. 1 ustawy PSWN). Zgodnie z art. 54 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy PSWN, Minister, wydaje pozwolenie na utworzenie studiów na kierunku lekarskim, po zasięgnięciu opinii Polskiej Komisji Akredytacyjnej oraz Ministra Zdrowia.

Wskazuję również, że podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz autonomia uczelni. Uczelnie są autonomiczne we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie PSWN. W ramach posiadanej autonomii programowej uczelnie samodzielnie kształtują swoją ofertę dydaktyczną. W związku z tym, wszelkie inicjatywy tworzenia studiów na określonym kierunku pozostają w gestii uczelni i są autonomiczną decyzją jej władz. Podjęcie przez władze uczelni decyzji w sprawie utworzenia danego kierunku studiów powinno być poprzedzone przede wszystkim wieloaspektową analizą obejmującą m.in. analizę kosztów, rozpoznanie możliwości uczelni, w tym w zakresie kadry dydaktycznej i infrastruktury niezbędnej do prowadzenia kształcenia, ocenę zapotrzebowania otoczenia społeczno-gospodarczego oraz zainteresowania kandydatów na kształcenie na danym kierunku studiów. Koncepcja kształcenia powinna wpisywać się także w przyjętą strategię uczelni.

Przekazując powyższe wyjaśnienia, uprzejmie informuję, że dotychczas do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie wpłynął wniosek Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu o pozwolenie na utworzenie jednolitych studiów magisterskich o profilu ogólnoakademickim na kierunku lekarskim. Odnosząc się do pytania Pana Posła w sprawie przewidywanej liczby studentów, wyjaśniam, że informację o planowanym rozmiarze kształcenia na kierunku uczelnia jest obowiązana przedstawić w dokumentacji wniosku (art. 9 ust. 1 pkt 6c ww. rozporządzenia w sprawie studiów).

Natomiast limit przyjęć na studia na kierunku lekarskim w poszczególnych uczelniach określa corocznie, w drodze rozporządzenia, Minister Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Nauki, uwzględniając możliwości dydaktyczne uczelni oraz zapotrzebowanie na absolwentów tych studiów (art. 444 ust. 2 ustawy PSWN). Pragnę zapewnić, że w przypadku gdy Rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu wystąpi z wnioskiem o utworzenie studiów na kierunku lekarskim, będzie on procedowany zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Odnosząc się do kwestii finansowych związanych z utworzeniem studiów na kierunku lekarskim, pragnę wyjaśnić, że z budżetu państwa w części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki nie przyznaje się w ramach subwencji środków finansowych z przeznaczeniem na tworzenie studiów na nowych kierunkach. Podstawowym strumieniem finansowania uczelni z budżetu państwa jest subwencja na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz potencjału badawczego uczelni ze środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę, o których mowa w art. 365 ustawy PSWN. Wysokość subwencji jest ustalana zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 września 2019 r. w sprawie sposobu podziału środków finansowych na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego oraz potencjału badawczego znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz na zadania związane z utrzymaniem powietrznych statków szkolnych i specjalistycznych ośrodków szkoleniowych kadr powietrznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 305, ze zm,), uwzględniającymi w szczególności dane dotyczące grupy uczelni, nauczycieli akademickich i studentów studiów stacjonarnych oraz współczynników kosztochłonności. Należy zauważyć, że uczelnia, przy podejmowaniu decyzji w zakresie realizowanych zadań, jest uprawniona do zarządzania środkami finansowymi w taki sposób, aby w przypadku planowanego rozszerzenia oferty dydaktycznej, określić źródła finansowania tej inicjatywy. Każda uczelnia jako dysponent środków publicznych przekazywanych z budżetu państwa, w ramach posiadanej autonomii, samodzielnie dysponuje otrzymanymi środkami finansowymi na podstawie art. 407 ust. 2 ustawy PSWN. Zgodnie z tym przepisem o przeznaczeniu środków finansowych przyznanych w formie subwencji decyduje podmiot, który ją otrzymał. W związku z powyższym, uczelnia planując uruchomienie naboru na nowy kierunek studiów, jest obowiązana do dokonania stosownej analizy kosztów i oceny skutków finansowych podejmowanych działań – w ramach posiadanych środków.

W kontekście pytań o liczbę miejsc na studia na kierunku lekarskim, pragnę poinformować, że zgodnie z danym przekazanymi przez Ministerstwo Zdrowia, na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 lipca 2015 r. w sprawie limitu przyjęć na kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny (Dz. U poz. 1119), limit przyjęć na studia na kierunku lekarskim w roku akademickim 2015/2016 wynosił 6 188 miejsc, w tym:

jednolite studia magisterskie prowadzone w formie stacjonarnej w języku polskim: 3589 miejsc,

jednolite studia magisterskie prowadzone w formie niestacjonarnej w języku polskim: 1048 miejsc,

jednolite studia magisterskie prowadzone w formie stacjonarnej/niestacjonarnej w języku innym niż język polski: 1551 miejsc.

Limit przyjęć na studia na kierunku lekarskim w roku akademickim 2023/2024, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 lipca 2023 r. w sprawie limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym (Dz. U. poz. 1322 i 2027), wyniósł 10 289 miejsc, w tym:

jednolite studia magisterskie prowadzone w formie stacjonarnej w języku polskim: 6707 miejsc,

jednolite studia magisterskie prowadzone w formie niestacjonarnej w języku polskim: 1753 miejsc,

jednolite studia magisterskie prowadzone w formie stacjonarnej/niestacjonarnej w języku innym niż język polski: 1829 miejsc.

Natomiast ustalenie dokładnej liczby miejsc na kierunku lekarskim w roku akademickim 2024/2025 zostanie dokonane w 2024 r. Ministerstwo Zdrowia, pismem z dnia 8 stycznia 2024 r., zwróciło się do uczelni kształcących na kierunku lekarskim z prośbą o przedstawienie oceny zapotrzebowania na absolwentów studiów kierunków lekarskiego i lekarsko-dentystycznego (wraz ze wskazaniem zastosowanej metodologii przedmiotowej oceny) oraz propozycji limitu przyjęć na studia na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym na rok akademicki 2024/2025. Po otrzymaniu informacji od uczelni Minister Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Nauki, uwzględniając możliwości dydaktyczne uczelni oraz zapotrzebowanie na absolwentów tych studiów, określi limit przyjęć na rok akademicki 2024/2025.

Z wyrazami szacunku

Z upoważnienia Ministra Nauki
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu