Wystąpienie: Paweł Sałek
29.07.2026, godz. 10:56, 63. posiedzenie Sejmu, Poseł
Punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska (druki nr 2778 i 2818).
Dziękuję uprzejmie.
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W dniu 16 lipca br. komisja ochrony środowiska po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska zakończyła na tym etapie prace. Teraz przed Wysoką Izbą omawiamy sprawozdanie komisji wobec druku nr 2778 i w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość chciałbym przedstawić nasze stanowisko.
Szanowni Państwo! Nowelizacja tej ustawy, która w założeniu ma zwiększyć wpływ obywateli na jakość powietrza, jednocześnie wprowadza kolejne narzędzia do kreacji lokalnego prawa wbrew lokalnym społecznościom. Zmiana ustawy - Prawo ochrony środowiska wynika z groźby Komisji Europejskiej złożenia skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przeciwko Polsce, gdzie głównym argumentem naruszeniowym jest brak możliwości zaskarżenia przez zainteresowaną społeczność, w szczególności organizacje pozarządowe, programów ochrony powietrza. Komisja zarzuca Polsce, że nie zapewnia ona skutecznej ochrony sądowej uprawnień wywodzonych z przepisów w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy wynikających z dyrektyw oraz narusza traktat, Kartę Praw Podstawowych i konwencję z Aarhus. Szanowni Państwo! Podobną sytuację mamy już w przypadku wyroku TSUE dla planów urządzenia lasu, gdzie podmioty unijne decydują o tym, jak mamy prowadzić leśnictwo we własnym kraju.
Projektowane przepisy ułatwiające zaskarżanie programów ochrony powietrza wywołają wyroki sądowe nakazujące nakazy natychmiastowego zaostrzania lokalnych przepisów. Skarga będzie przysługiwała osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej, organizacji społecznej powołującej się na swoje cele statutowe w zakresie ochrony powietrza lub ochrony zdrowia ludzkiego. Tak więc projekt ustawy rozszerza katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę w sprawie programu ochrony powietrza, uchwałę w sprawie aktualizacji POP-u oraz uchwałę w sprawie planu działań krótkoterminowych albo na brak takiej uchwały.
W rzeczywistości wygląda to tak, że dzisiaj urzędy marszałkowskie wybiórczo traktują konsultacje społeczne i np. uwagi branży grzewczej, odrzucając je, a jednocześnie przyjmują wszystkie uwagi jako tzw. głos społeczny ze strony organizacji pozarządowych, ale nie uwzględnia się głosu izb gospodarczych czy cechów rzemieślniczych. Jest to poważne naruszenie i poważny problem. Trzeba powiedzieć, że po wejściu tej ustawy w życie polskie rzemiosło będzie, szanowni państwo, dyskryminowane.
Zauważmy, że projekt wprowadza rygorystyczny 24-miesięczny warunek prowadzenia działalności gospodarczej, tak aby dana firma czy dany podmiot mogły zaskarżyć program ochrony powietrza. To jest jawna dyskryminacja nowych lokalnych firm, które mogą powstać w późniejszym okresie.
Szanowni Państwo! Obawą jest to, że dzisiaj ekologiczny kominek, piec czy kocioł na pellet z certyfikatem ekoprojektu nagle przez wyrok sądu administracyjnego dla danej strefy, dla danego okręgu może zostać zakazany do używania. Czy ta ustawa zupełnie zabroni Polakom używania kominków, jeśli prawo lokalne zostanie zmienione i będzie zaostrzone? Dochodzi do sytuacji, że na sali sądowej będzie się decydować, w jaki sposób na danym terenie Polacy będą mogli użytkować kominki albo urządzenia z tego projektu i w jaki sposób i jakim paliwem będą mogli opalać swoje mieszkania. No chyba nie tędy droga, jeśli spojrzymy na swobody obywatelskie.
Następnie: Czy koalicja 13 grudnia chce, aby za te zmiany w prawie miejscowym płacili najubożsi? Przecież dzisiaj certyfikowany kominek, w którym spala się suche drewno, jest efektywny, sprawny i naprawdę ekologiczny w momencie używania biomasy, ponieważ pamiętajmy o tym, że biomasa i drewno kawałkowane są bezemisyjnym surowcem. Warto o tym przypominać.
Jako klub Prawo i Sprawiedliwość oczekujemy ujęcia w ustawie gwarancji dla użytkowania, utrzymania i instalacji w przyszłości w myśl przepisów urządzeń ekoprojektu, a także niezaostrzania norm jakości powietrza, jeśli takie urządzenia będą sytuowane w danej strefie.
Szanowni Państwo! Biomasa, pellet, zrębki, drewno kawałkowane to nasze bezpieczeństwo energetyczne w ujęciu lokalnym, szczególnie w okresie zimowym. Pompy ciepła nie będą mogły zawsze pracować, szczególnie w przypadku braku energii elektrycznej, a zwykły polski kominek to niezależność, bezpieczeństwo i swoboda decyzji, jak ogrzewać swój dom.
Przy tej okazji trzeba wspomnieć, że Polska jest liderem w produkcji kominków, pieców, miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń, kotłów na biomasę. To bardzo ważny czynnik krajowej gospodarki i biznesu. I teraz pytanie: Czy ta ustawa, wprowadzając zmiany w POP-ach, nie doprowadzi do zapaści branży grzewczej, co było sygnalizowane też w komisjach, bankructwa, utraty poszczególnych miejsc pracy i zmiany funkcjonowania poszczególnych firm?
Tak że, szanowni państwo, kończąc omawiać ten projekt, wskazuję, że to jest kolejny przykład (Dzwonek), z jakim mamy do czynienia, dyktatu Komisji Europejskiej wobec państwa członkowskiego. Podobnie jest w sytuacji leśnictwa, jeśli spojrzymy na plany urządzenia lasu. Ale jest to też ograniczenie swobód obywatelskich, dlatego że narzuca się komuś, w jaki sposób i czym ma ogrzewać swoje własne mieszkanie.
Konkludując, szanowni państwo, klub Prawa i Sprawiedliwości, jeśli wnioski mniejszości nie zostaną przegłosowane przez Wysoką Izbę, będzie głosował przeciw tej ustawie, bo szanowni państwo, nie można Polakom zabierać ognia ani zakazywać w Polsce kominków, co poprzez tę ustawę, a później zmianę prawa lokalnego, może się stać. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)
W tej sprawie
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska (druki nr 2778, 2818)
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie) | Transmisja z dnia posiedzenia (wystąpienie ok. godz. 10:56) (otwiera się w nowej karcie)
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 21.09.2026 14:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

