Wystąpienie: Władysław Kurowski

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Kiedy myślimy o 1 sierpnia 1944 r., nasze myśli w naturalny sposób kierują się ku Warszawie. To wtedy w stolicy wybuchło powstanie warszawskie. Ten zryw niepodległościowy stał się symbolem heroizmu, poświęcenia i niezłomnej walki o wolną Polskę.

1 sierpnia 1944 r. to data, która ma swój głęboki, patriotyczny wymiar nie tylko na ulicach stolicy, ale również w sercach mieszkańców ziemi myślenickiej w Małopolsce. Tego samego dnia, czyli 1 sierpnia tegoż roku, na terenie Obwodu "Murawa" Armii Krajowej narodziła się Rzeczpospolita Raciechowicka, czyli wyzwolona, niezależna enklawa wyjęta spod władzy niemieckiego okupanta. Obejmowała ona swoim zasięgiem dwie obecne gminy: Wiśniowa i Raciechowice, scalone przez niemieckiego okupanta w jeden twór administracyjny z siedzibą w Raciechowicach. Miejscowy dowódca Armii Krajowej skierował wówczas do mieszkańców historyczną odezwę, obejmując ludność cywilną i teren opieką Polskiego Państwa Podziemnego. Dbał też o bezpieczeństwo publiczne oraz prawo własności w oparciu o kodeks karny Wojska Polskiego. Przez 53 dni polscy partyzanci ze Zgrupowania Oddziałów Partyzanckich "Kamiennik-Łysina" oraz lokalna ludność z niebywałą odwagą i determinacją (Dzwonek) bronili niepodległości tego skrawka polskiej ziemi.

Była to jedna z największych i najdłużej funkcjonujących partyzanckich republik na ziemiach polskich. Za tę wolność i niezłomność przyszło jednak zapłacić ogromną cenę. W odwecie niemiecki okupant przeprowadził szeroko zakrojone obławy i krwawe pacyfikacje miejscowości położonych na stoku Pasma Lubomira, Łysiny i Cietnia, m.in. w Wiśniowej, Smykani, Lipniku, Węglówce i Czasławiu. Zginęły dziesiątki niewinnych cywili, płonęły domy i gospodarstwa. Rzeczpospolita Raciechowicka przestała istnieć 18 września 1944 r. pod naporem brutalnych sił niemieckich, policyjnych, ale pamięć o jej bohaterstwie przetrwała.

Wysoka Izbo! Stojąc dziś przed wami, pragnę oddać hołd wszystkim bohaterom powstania warszawskiego, ale także bohaterom Rzeczypospolitej Raciechowickiej: zarówno żołnierzom Armii Krajowej, jak i mieszkańcom ziemi myślenickiej, którzy nie wahali się nadstawić karku za wolną ojczyznę. Ich męstwo, poświęcenie i miłość do Polski są dla nas nieprzemijającym wzorem oraz fundamentem naszej narodowej tożsamości. Pamiętajmy o tym. Cześć i chwała bohaterom! Dziękuję bardzo. (Oklaski)