Wystąpienie: Jacek Tomczak

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To prawdopodobnie ostatnie sprawozdanie z działalności specjalnych stref ekonomicznych, które rozpatrujemy jeszcze przed formalnym zakończeniem funkcjonowania tego systemu w obecnym kształcie. Kolejne sprawozdanie, o ile zostanie przedstawione, będzie już raczej bilansem zamknięcia ustawy strefowej, która ma utracić swoją moc z końcem 2026 r. To moment na podsumowanie ponad 30 lat funkcjonowania jednego z najważniejszych instrumentów polskiej polityki gospodarczej po 1989 r. To również ostatni moment, aby jasno wskazać, co powinno zastąpić dotychczasowy model.

Liczby przedstawione w sprawozdaniu pokazują skalę tego dorobku. Polska Strefa Inwestycji to jeden z najważniejszych instrumentów ściągania inwestycji do Polski. Problem polega na tym, że światowa konkurencja, jeśli chodzi o inwestycje, w ostatnich latach radykalnie się zmieniła. Dzisiaj nie wystarczy zaoferować zwolnienia podatkowego. Inwestor często pyta o cenę i dostępność energii, w tym zielonej energii, gotowy teren, dostępność pracowników, infrastrukturę, stabilność prawa, szybkość uzyskiwania pozwoleń oraz o to, czy po stronie państwa istnieje ktoś, kto przeprowadzi cały projekt od pierwszej rozmowy do uruchomienia inwestycji. Polska niestety zaczęła w tym wyścigu trochę tracić tempo. Wskazują na to niektóre dane. Jest pewnie sporo do zrobienia i poprawienia. Jeden rok nie przesądza o trwałym trendzie, ale jest bardzo poważnym ostrzeżeniem.

Tymczasem rządowa nowelizacja ustawy o wspieraniu nowych inwestycji została wpisana do wykazu prac 31 marca 2026 r. Planowany termin jej przyjęcia przez Radę Ministrów określono na III kwartał, a jeszcze w czerwcu przedstawiciel resortu informował komisję gospodarki, że trwają konsultacje publiczne dotyczące projektu i uzgodnienia. Realne zakończenie ścieżki legislacyjnej tego projektu nastąpi w IV kwartale. To ważny moment na tę debatę, by ocenić instrumenty takie jak Polska Strefa Inwestycji, które przez ostatnie lata wspierały inwestycje, i nadać im nową dynamikę i tempo.

Reforma, która jest przedstawiona w tej ustawie, jest oczywiście bardzo potrzebna, może trochę spóźniona, ale niewątpliwie warto dzisiaj dyskutować o tym, w jaki sposób kształtować politykę inwestycyjną Polski, żebyśmy ściągali inwestycje na rynku, po prostu byli konkurencyjni i efektywni. To będzie niemożliwe przede wszystkim bez skrócenia procedur. Wydawanie decyzji środowiskowych nie może trwać tyle, ile trwa w Polsce. Większość krajów w ostatnich miesiącach, zwłaszcza w związku z budowaniem tzw. przemysłu przyszłości, czyli AI i data center, doprowadziła do radykalnego skrócenia procedur inwestycyjnych. Dzisiaj wiele krajów potrafi przeprowadzić proces od momentu decyzji do startu budowy fabryki w 9 miesięcy. Niektóre wprowadziły rozwiązania, które trwają 12 miesięcy. W Polsce niestety cały czas trwa to kilka lat. Jeżeli mamy być konkurencyjni, to Polska Strefa Inwestycji potrzebuje wsparcia tu, w parlamencie w zakresie skrócenia procedur inwestycyjnych.

W czasie debaty nad poprzednim sprawozdaniem pytałem z tej mownicy, co będzie po 2026 r. Minęły 2 lata, za chwilę rozpocznie się ostatni rok tej kadencji. Nadal nie do końca zamknęliśmy kwestię modelu docelowego, tego, w jaki sposób mają wyglądać polskie inwestycje. Niewątpliwie warto z tej perspektywy zwrócić uwagę na to, że proces inwestycyjny potrzebuje jednolitego gospodarza. Inwestor widzi ministerstwo, widzi PAIH, ARP, PFR, spółkę strefową, samorząd, KOWR, operatorów energetycznych, organy środowiskowe. Do każdego z nich musi składać osobne wnioski. Nie ma zintegrowanych działań w tym zakresie. Niewątpliwie warto doprowadzić do tego, by inwestorzy mieli łatwiej, by byli prowadzeni za rękę w tych skomplikowanych procedurach w wielu instytucjach, by byli wspierani. Chodzi o jednolite rozwiązania, aby inwestor był prowadzony za rękę (Dzwonek) przez poszczególne instytucje.

Klub PSL zawsze wspierał rozwiązania proinwestycyjne, progospodarcze, które zwiększają rzeczywistą atrakcyjność inwestycyjną Polski. Będziemy się domagać, ażeby te instrumenty, nad którymi będziemy dzisiaj za chwilę dyskutować w Sejmie, były optymalizowane, dostosowywane do dzisiejszej gospodarki i sytuacji gospodarczej. (Oklaski)