Wystąpienie: Aleksandra Leo

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 10 grudnia będziemy obchodzić 80. rocznicę urodzin Marka Grechuty, jednego z tych artystów, którzy potrafili zamienić codzienność w poezję, a poezję w przestrzeń wspólnego przeżywania świata.

Dzisiejsza uchwała nie jest jedynie przypomnieniem wybitnej biografii tego twórcy. Jest hołdem dla człowieka, który przez blisko cztery dekady uczył nas, że jak sam pisał, wyobraźnia jest początkiem tworzenia. Droga Grechuty, od studiów architektonicznych w Krakowie, przez działalność w kabarecie i zespole Anawa, po wieloletnią współpracę z Piwnicą pod Baranami, była świadectwem artystycznej niezależności oraz niezwykłej wrażliwości. W jego twórczości muzyka zawsze miała miejsce dla poezji.

Sam pisał teksty, sięgał po wiersze współczesnych poetów, a jego kompozycje łączyły rock progresywny, jazz, folk, klasykę, tworząc rozpoznawalny, jedyny w swoim rodzaju język. Jego utwory od "Tango Anawa" przez "Dni, których nie znamy" po "Śpiewające obrazy" były czymś więcej niż tylko piosenkami. Niosły w sobie duch refleksji, tęsknoty, ale też odwagi patrzenia na świat inaczej. Choć Grechuta pozostawał poza głównym nurtem, zyskiwał serca kolejnych pokoleń, bo jego przesłanie było uniwersalne. Jak powiedział o nim jeden z jego bliskich współpracowników: artysta, który zatrzymał ulotny świat poezji i potrafił uczynić z niego potęgę. Trudno lepsze podsumowanie jego wyjątkowej roli w polskiej kulturze. W czasach nieustannego pośpiechu i kulturowej kakofonii takie głosy jak jego są nam szczególnie potrzebne. Przypominają, by się zatrzymać, by spojrzeć głębiej, odzyskać wrażliwość i poczucie wspólnoty, wspólnoty wartości.

Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje utwór "Wolność", manifest przekonania, że prawdziwa wolność zaczyna się w człowieku, w jego myślach i w odwadze. Warto też przywołać mniej znane, ale niezwykle trafne jego słowa: bo warto czasem pomyśleć inaczej, by ujrzeć to samo, lecz w nowym świetle. To zdanie najlepiej oddaje istotę jego sztuki, otwiera przed nami nowe perspektywy, uczy patrzeć bardziej uważnie i mądrzej.

W 80. rocznicę jego urodzin oddajemy hołd artyście, który do dziś inspiruje i przypomina, że kultura jest przestrzenią budowania wspólnoty, a "mądrych ludzi trzeba słuchać i ich jak skarb chronić", jak sam pisał. W imieniu klubu Polska 2050 popieramy tę uchwałę. Dziękuję. (Oklaski)