Wystąpienie: Wojciech Król

Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie uchwały ustanawiającej Dni Pamięci Grudnia 1970. To uchwała, która nie tylko porządkuje historyczną pamięć, ale także oddaje sprawiedliwość ludziom, którzy pół wieku temu mieli odwagę powiedzieć: dość.

Grudzień ’70 to jedno z najtragiczniejszych doświadczeń powojennej Polski. Robotnicy wyszli wówczas na ulice, domagając się rzeczy elementarnych: godności, chleba, wolności. Reakcją władzy komunistycznej był strzał, nie dialog, rozkaz strzelania do własnych obywateli. Zginęło 45 osób, ponad 1100 zostało rannych, a tysiące represjonowano. Do dziś symbolem tamtych dni pozostaje ciało 18-letniego Zbigniewa Godlewskiego niesionego na drzwiach przez stoczniowców - symbolem odwagi zwykłych ludzi i hańby państwa, które odwróciło się od obywateli. Doświadczenie Grudnia ’70 nie zakończyło się wraz z wygaszeniem protestów. Jego echo prowadziło Polskę przez dekadę do narodzin "Solidarności". Tamten bunt robotników ukształtował całe pokolenie ludzi, którzy później stali się liderami drogi do wolności 1989 r. I dlatego pamięć o tych wydarzeniach nie jest lokalną historią kilku nadmorskich miast. Jest fragmentem opowieści o Polsce demokratycznej.

Dziś jako Sejm wolnej Rzeczypospolitej robimy rzecz prostą i jednocześnie ważną: ustanawiamy dni 16-18 grudnia dniami pamięci Grudnia 1970 r. Pamięć o Grudniu ’70 jest lekcją szczególnie aktualną. Uczy, że przemoc państwa wobec obywateli zawsze prowadzi do katastrofy, że godność jest wartością nienegocjowalną, że wolność nie jest dana raz na zawsze. Trzeba jej strzec i pielęgnować każdego dnia. Dlatego uchwała, nad którą dzisiaj procedujemy, jest nie tylko aktem wspomnienia. Jest aktem obywatelskiej odpowiedzialności. Jest zobowiązaniem, że państwo polskie już nigdy nie zapomni, że jego siła wynika z ludzi, nie z represji.

W imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej dziękuję wszystkim, którzy pielęgnowali pamięć o ofiarach Grudnia ’70 przez lata milczenia, i zapewniam: wasz wysiłek nie był daremny. Wolna Polska pamięta. Dziękuję bardzo. (Oklaski)