Wystąpienie: Ryszard Wilk

Często się widujemy. Dziękuję.

Wicemarszałek Szymon Hołownia:

Z największą przyjemnością.

Poseł Ryszard Wilk:

Szanowny Panie Marszałku! Państwo z Ministerstwa! Panie i Panowie Posłowie! Dyskutujemy dziś nad senackim projektem nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym, który w uzasadnieniu przedstawiany jest jako rozwiązanie mające pomóc w dokończeniu inwestycji kolejowych dotkniętych nadzwyczajnymi okolicznościami. W szczególności chodzi o tunel średnicowy w Łodzi. I trzeba to powiedzieć jasno: cel społeczny tej ustawy - czyli ochrona mieszkańców wysiedlanych z kamienic, wysiedlonych w zasadzie, zabezpieczenie lokatorów i wypłata odszkodowań - jest słuszny. Państwo ma obowiązek reagować wtedy, gdy inwestycje publiczne prowadzą do realnych dramatów ludzkich.

Jednak, Wysoka Izbo, problem zaczyna się tam, gdzie pod płaszczykiem ochrony lokatorów wprowadza się rozwiązania, które uderzają w podstawy państwa prawa i bezpieczeństwo obrotu gospodarczego. Poprawki przyjęte do tej ustawy otwierają drogę do przymusowego przejmowania sprzętu należącego do wykonawcy inwestycji, w tym specjalistycznych maszyn o wartości setek milionów złotych, w trybie administracyjnym, pod rygorem natychmiastowej wykonalności. Mówimy tu de facto o czasowym wywłaszczeniu prywatnej firmy bez wcześniejszego rozstrzygnięcia sporu kontraktowego, bez waloryzacji umowy, bez realnej równowagi stron. Co więcej, dotyczy to polskiej firmy realizującej ten kontrakt, zawarty w 2017 r. - przed pandemią, przed wojną, przed zerwaniem łańcuchów dostaw i eksplozją kosztów. Firma od lat domaga się uczciwej waloryzacji, a odpowiedzią państwa nie jest dialog, tylko sięgnięcie po instrument siłowy. Stanowisko rządu, co do zasady, popiera kierunek projektu, wskazując jedynie na korekty legislacyjne, ale rząd nie odpowiada na zasadnicze pytanie: Czy państwo polskie chce naprawić własne błędy inwestycyjne kosztem prywatnych przedsiębiorców, zamiast w drodze cywilizowanych mechanizmów kontraktowych?

Wysoka Izbo! Jeżeli dziś uznamy, że w imię interesu publicznego można administracyjnie przejąć sprzęt wykonawcy, to jutro żaden polski przedsiębiorca nie będzie bezpieczny przy realizacji dużych inwestycji publicznych.

Szanowni Państwo! Pomoc lokatorom - tak, ratowanie inwestycji - tak, ale legalizowanie wywłaszczenia przedsiębiorcy bez realnych gwarancji - zdecydowanie nie. Bardzo dziękuję.