Wystąpienie: Jarosław Sachajko

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Każda zmiana prawa powinna być oceniana przez pryzmat nie deklaracji, ale rzeczywistych skutków dla państwa, administracji i obywateli. Nie można odmówić omawianej propozycji pewnych pozytywnych założeń. Wprowadzenie wieloletnich limitów wydatków sprzyja przewidywalności finansowej i porządkuje planowanie budżetowe. W projekcie zakłada się także monitorowanie kosztów, co w teorii ma zapobiegać ich niekontrolowanemu wzrostowi. Wskazano również organy odpowiedzialne za nadzór, co na pierwszy rzut oka może sprawiać wrażenie wzmocnienia odpowiedzialności administracyjnej. Problem w tym, Wysoka Izbo, że te potencjalne korzyści będą niczym wobec zagrożeń, jakie niesie projekt ustawy w obecnym kształcie.

Najpoważniejsze z nich dotyczy tzw. mechanizmu korygującego. W przypadku ryzyka przekroczenia limitu wydatków rozwiązaniem ma być obniżenie wymiaru czasu pracy osób realizujących zadania publiczne. To nie jest naprawa systemu, to jest przeniesienie konsekwencji błędów planistycznych na pracowników administracji oraz na obywateli, którzy z jej usług korzystają. Mniej czasu pracy państwa oznacza wolniejsze procedury, opóźnienia w wydawaniu decyzji i narastające kolejki. Oznacza to również realne ryzyko niewywiązywania się z ustawowych terminów. Państwo nie staje się tańsze tylko dlatego, że działa wolniej. Staje się po prostu mniej sprawne.

Dodatkowe obawy budzi nieprecyzyjność przepisów. Projekt posługuje się pojęciem zagrożenia przekroczenia limitu, ale nie wskazuje jasno, kiedy to zagrożenie występuje ani według jakich kryteriów ma być oceniane. Taka konstrukcja rodzi uznaniowość decyzji, chaos organizacyjny i ryzyko sporów kompetencyjnych. Niepokojące jest również rozproszenie odpowiedzialności pomiędzy kilku ministrów i wojewodów. W sytuacji kryzysowej trudno będzie wskazać podmiot realnie odpowiedzialny za skutki podjętych decyzji. Odpowiedzialność zbiorowa w praktyce oznacza jej brak.

Wysoka Izbo! Oszczędności w państwie nie mogą polegać na skracaniu czasu jego pracy. Jeżeli brakuje środków, należy reformować procedury, upraszczać prawo, usprawniać procesy, a nie ograniczać zdolność instytucji do wykonywania ich podstawowych obowiązków. Dlatego nasze stanowisko jest jednoznaczne. Projekt w obecnym kształcie zawiera więcej zagrożeń niż realnych korzyści i wymaga istotnych poprawek, zanim będzie można mówić o odpowiedzialnym i racjonalnym prawodawstwie. Dziękuję. (Oklaski)