Wystąpienie: Bronisław Foltyn
18.12.2025, 48. posiedzenie Sejmu, Poseł tekst niewygłoszony
Punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 50. rocznicę powstania pierwszego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Polsce (druki nr 1895 i 1913).
Na wstępie w swoim wystąpieniu chciałbym uzupełnić pewne informacje, które nie znalazły się w uchwale. Otóż UTW to nie jest polski wynalazek. Pierwszy UTW na świecie powstał we Francji. W 1973 r. Pierre Vellas, profesor prawa Uniwersytetu w Tuluzie, wystąpił z inicjatywą utworzenia placówki dydaktycznej dla osób starszych. Uniwersytet trzeciego wieku miał się zająć aktywizacją intelektualną, psychiczną i fizyczną osób starszych, ułatwiać im kontakty z takimi instytucjami, jak służba zdrowia, ośrodki kultury czy placówki rehabilitacyjne. Służyć miał też podtrzymywaniu więzi społecznych i komunikacyjnych między seniorami i zachęcać ich do aktywnego działania na rzecz społeczności lokalnej. Pierwsze tego typu organizacje opierały się na nieodpłatnej pracy prowadzących zajęcia oraz niewielkich składkach słuchaczy.
W Polsce pierwszy uniwersytet trzeciego wieku powstał w 1975 r., czyli w głębokim PRL-u, a więc w czasie rządów komunistów i ekipy Edwarda Gierka. UTW wykorzystywane były wówczas jako element budowania społecznego poparcia i propagandy sukcesu. Zajęcia i wykłady miały bardzo ideologiczny charakter. W przeciwieństwie do dzisiejszych UTW, te z PRL były ściśle powiązane z aparatem państwowym i PZPR.
Po 1989 r. wszystko jednak się zmieniło. Dzisiejsze stowarzyszenia UTW uzyskały całkowitą autonomię. Istnieją niemal przy każdej większej polskiej uczelni i zajmują się aktywizacją intelektualną i fizyczną osób starszych oraz podtrzymywaniem więzi społecznych.
Klub Konfederacji zagłosuje za uchwałą upamiętniającą UTW w Polsce.
W tej sprawie
Poselski projekt uchwały w 50. rocznicę powstania pierwszego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Polsce (druki nr 1895, 1913)
- Pkt. 17 Sprawozdanie Komisji o poselskim projekcie uchwały w 50. rocznicę powstania pierwszego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Polsce (druki...głosowanie nad całością projektu - całość projektu uchwałyza 421, przeciw 0, wstrzymało się 0
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie) | Transmisja z dnia posiedzenia (otwiera się w nowej karcie)
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 21.09.2026 18:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

