Wystąpienie: Tadeusz Tomaszewski

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Szanowni Panowie Ministrowie! To ważna inicjatywa, która dotyczy osób walczących o niepodległą Rzeczpospolitą. Jeśli chodzi o rozwiązania, które obecnie funkcjonują, były próby związane z ich nowelizacją. Dziś mamy - jak sądzę - bardzo dojrzały i przemyślany projekt, który ma, po pierwsze, wprowadzić rozwiązania, które już funkcjonują w polskim systemie prawnym, takie jak świadczenia dla wdów i wdowców, po drugie, odpowiedzieć na wątpliwości związane z przyznawaniem tytułu i świadczeń związanych z opozycją antykomunistyczną. Czyli sprawa młodocianych, którzy brali udział w różnych formach nieposłuszeństwa i walczyli również o niepodległą Rzeczpospolitą. Stąd te rozwiązania klub Lewicy uznaje w pełni za uzasadnione.

Jeśli chodzi o dotychczasowy sposób - opisany w ustawie - uzyskania tego statusu i kwestię relacji z Instytutem Pamięci Narodowej, zdaniem wielu opiniujących ten projekt ustawy wymaga zmiany. Możliwość odwołania się do sądu lustracyjnego jest jedną z tych dróg. Myślę, że warto tutaj wsłuchać się w opinie, które były wyrażane w czasie debaty i podczas prac nad tym projektem, i starać się znaleźć optymalne rozwiązanie.

Jeśli chodzi o przyznanie świadczeń wdowom i wdowcom po działaczach opozycji, takie rozwiązanie funkcjonuje w ustawie o kombatantach i osobach represjonowanych. Przypomnę, że przecież nie chodzi tu o jakieś wielkie świadczenia, tylko o uprawnienie do dodatku kompensacyjnego, który wynosi 312,71 zł, czy dodatku kompensacyjnego 52,23 zł oraz możliwość skorzystania z ulgi komunikacyjnej. W środkach transportu publicznego przysługiwałoby prawo do 51% ulgi w przejazdach.

Bardzo istotnym elementem tej ustawy jest szacunek - szacunek publiczny dla działaczy opozycji antykomunistycznej, wyrażany m.in. poprzez umieszczenie stosownych znaków za zgodą rodziny na nagrobkach właśnie działaczy opozycji antykomunistycznej. Dla ułatwienia funkcjonowania, tak jak inne ważne legitymacje, będzie szansa, że również legitymacja działacza opozycji antykomunistycznej znajdzie się w aplikacji mObywatel. Pewną formą niesprawiedliwości jest fakt, iż w powszechnym systemie emerytalnym dzisiaj według nowych zasad wyliczania emerytury otrzymuje się niskie świadczenia, ale otrzymuje się je. Nie potrzeba spełnić kryterium, które wcześniej funkcjonowało, odpowiedniej ilości lat kobiet i mężczyzn. Stąd tutaj rozwiązanie, że tym, którzy mają przynajmniej miesięczną składkę, nie mają ustalonego prawa do pobierania emerytury lub innych świadczeń, nie pozostają w stosunku pracy lub nie prowadzą działalności gospodarczej, będzie przysługiwało świadczenie solidarnościowe w kwocie 3603 zł. To jest bardzo istotna sprawa, dlatego że z różnych powodów, m.in. działalności opozycyjnej, nie było możliwości osiągnięcia odpowiedniej ilości lat składkowych, jeśli chodzi o ubezpieczenie w ZUS-ie czy w KRUS-ie. Stąd to rozwiązanie uznajemy w pełni za zasadne. Klub Lewicy popiera to rozwiązanie i będzie pracował nad tą ustawą w dalszym ciągu legislacyjnym.