Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt poselski próbuje naprawić błędy wielkiej reformy systemu kaucyjnego. Poprzedni centralny system okazał się nieefektywny i kompromitujący. Przypomnijmy fakty. Koszt systemu w ciągu 10 lat to 37-40 mld zł, a zebrano dotąd zaledwie 2,3 tys. opakowań mimo udziału 45 tys. sklepów i 12 dużych producentów. Analizy Deloitte wskazują, że wzrost recyklingu wyniesie zaledwie 0,5 punktu procentowego, czyli 5 promili, podczas gdy operatorzy mogą zgarnąć od 6,5 mld zł do 9,9 mld zł z nieodebranych kaucji.

Reforma systemu kaucyjnego to przykład oderwania polityki klimatycznej od zdrowego rozsądku. To ogromne koszty, minimalny efekt i gwarantowane zyski dla operatorów. System od początku był pisany pod dużych graczy kosztem mniejszych przedsiębiorców. To właśnie mali przedsiębiorcy płacą dziś najwyższą cenę. System kaucyjny faworyzuje największe sieci handlowe, które mają kapitał, przestrzeń i infrastrukturę. Małe, często rodzinne sklepy stoją przed wyborem: albo poniosą nieproporcjonalnie wysokie koszty, albo oddadzą klientów wielkim sieciom. W praktyce system wypycha drobny handel z rynku i przyspiesza jego koncentrację. Organizacje branżowe wprost wskazują, że skutkiem może być spadek przychodów, a w skrajnych przypadkach - bankructwo tysięcy małych placówek. Równie dotkliwe są skutki dla mniejszych producentów napojów. Przepisy zmuszają ich do szybszego przekazywania kaucji operatorom bez analogicznych terminów zapłaty ze strony sieci handlowych. W efekcie mali producenci kredytują system z własnych środków. W przypadku tanich produktów kaucja stanowi ogromną część ceny, co grozi wzrostem cen, spadkiem sprzedaży i utratą płynności. To jest system, który nie chroni środowiska, tylko destabilizuje rynek i przerzuca koszty na najsłabszych.

Konfederacja uważa, że tego systemu nie da się naprawić. Należałoby od niego po prostu odejść. Jednak na próby poprawienia tego systemu należy patrzeć pozytywnie. Dziękuję bardzo.