Wystąpienie: Witold Tumanowicz
08.01.2026, godz. 14:42, 49. posiedzenie Sejmu, Poseł
Punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1346 i 1988).
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ten projekt ustawy to przykład sytuacji, w której politycy i urzędnicy próbują wziąć w swoje ręce coś, co od wieków należy do ludzi, bo język nie powstaje w gabinetach, komisjach ani w sejmowych drukach. Język żyje w domach, w rodzinach, na ulicach, we wspólnotach lokalnych. Śląski dialekt jest odnogą języka polskiego, naturalnym elementem jego bogactwa, a nie bytem, który trzeba sztucznie wyodrębnić decyzją administracyjną. Biurokraci lingwistyki chcą regulować mowę ludzi, tworzyć nowe komisje, zmieniać ustawy i narzucać kolejne obowiązki. Tylko po co? Zostawcie język ludziom, bo Ślązacy nie potrzebują politycznych opiekunów, by mówić po swojemu i pielęgnować swoje tradycje.
Powiem szczerze, że dziwię się niektórym głosom mówiącym o tym, że w jakiś sposób Ślązacy są dyskryminowani. Jakie prawo, które przysługuje pozostałym Polakom, nie przysługuje Ślązakom? Mogą dokładnie to samo. Co więcej, nikt przecież nie zakazuje nikomu mówić we własnym języku, we własnym dialekcie, tak jak chce. Przecież nikt tego nie mówi, nie postuluje nawet. Ten projekt nie wzmacnia Śląska. On go zawłaszcza. Buduje narrację pisaną przez wąskie środowisko polityczne, które próbuje mówić w imieniu wszystkich. W tym miejscu naprawdę warto przywołać słowa Wojciecha Korfantego: jestem Ślązakiem, lecz wpierw jestem Polakiem. To zdanie pokazuje, że silna tożsamość regionalna nie potrzebuje ustawowego rozbijania wspólnoty narodowej. Potrzebuje szacunku, zdrowego rozsądku i wolności. Tego w tym projekcie nie ma. Co więcej, projekt został przygotowany w sposób skrajnie nieodpowiedzialny. W uzasadnieniu mamy rażące rozbieżności w ocenie skutków finansowych. Mówimy o błędach liczonych w setkach milionów, a według analiz biura ekspertyz i opinii sejmowych nawet o kwotach sięgających ponad 1 mld zł. To pokazuje skalę niechlujstwa legislacyjnego i lekceważenia pieniędzy podatników.
Klub Konfederacji będzie głosował przeciwko tej ustawie. (Oklaski)
W tej sprawie
Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1346, 1988)
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie) | Transmisja z dnia posiedzenia (wystąpienie ok. godz. 14:42) (otwiera się w nowej karcie)
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 21.09.2026 15:35
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

