Wystąpienie: Grzegorz Piechowiak

Dziękuję bardzo.

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W dniu wczorajszym minęła 200. rocznica śmierci Stanisława Staszica, pochodzącego z Piły, jednego z najwybitniejszych polskich myślicieli, ludzi czynu i odpowiedzialności, którego dorobek na trwałe wpisał się w historię Rzeczypospolitej.

Staszic wyrastał z wielkopolskiej tradycji pracy, racjonalności i myślenia państwowego. Z tej części Polski, w której obowiązek wobec wspólnoty i konkretne działanie zawsze miały szczególne znaczenie. Te cechy widać było w całym jego życiu i dorobku. Był kapłanem, uczonym, filozofem, publicystą, reformatorem i organizatorem życia publicznego. Ale nade wszystko był patriotą czynu, nie deklaracji. W czasach, gdy Polski nie było na mapie, nie tracił czasu na gesty. Budował fundamenty przyszłego państwa, edukację, naukę, przemysł i nowoczesne instytucje. Ostro krytykował anarchię, egoizm elit i brak odpowiedzialności za los kraju. (Dzwonek) Upominał się o chłopów, widząc w nich realną siłę narodu. Mówił jasno, że nie ma silnej Polski bez sprawiedliwości społecznej, a wolność bez pracy i wiedzy jest iluzją. Jako współtwórca Towarzystwa Przyjaciół Nauk, organizator szkolnictwa, przemysłu oraz minister stanu w Królestwie Polskim pokazał, że polityka ma sens tylko wtedy, gdy prowadzi do trwałego rozwoju. Wierzył, że gospodarka, edukacja i postęp technologiczny są warunkami suwerenności. Do końca pozostał wierny swoim zasadom. Cały majątek przeznaczył na cele społeczne, wspierając edukację i potrzebujących. Udowodnił, że służba publiczna nie kończy się na sprawowaniu funkcji, ale trwa całe życie.

Dziś, 200 lat po jego śmierci, myśl Stanisława Staszica "być narodowi użytecznym" pozostaje zaskakująco aktualna. Państwo potrzebuje elit odpowiedzialnych, odważnych i gotowych myśleć w kategoriach dobra wspólnego. Oddając mu hołd, przypominamy sobie, jak głębokie są polskie tradycje myślenia o państwie, oparte na rozumie, na pracy i służbie narodowi. Dziękuję bardzo. (Oklaski)