Wystąpienie: Tomasz Kostuś
21.01.2026, 50. posiedzenie Sejmu, Poseł tekst niewygłoszony
Punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 868 i 1953).
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ten projekt nie dotyczy wielkiej polityki, dotyczy zwykłych ludzi, którzy chcą się zorganizować, pomóc innym albo zrobić coś dobrego dla swojej społeczności, a dziś odbijają się od biurokratycznej ściany.
W Polsce założenie stowarzyszenia potrafi trwać miesiącami. Trzeba pisać skomplikowany statut, poprawiać go kilka razy na wezwania sądu, płacić opłaty i po prostu czekać. Dla wielu oddolnych inicjatyw to skuteczny zabójca entuzjazmu. Ten projekt to zmienia. Wprowadza urzędowy wzorzec statutu i szybką, elektroniczną rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym. Czyli: prościej, taniej i szybciej, tak jak już dziś działa to w ramach systemu S24 w przypadku spółek. To jest realne wzmocnienie konstytucyjnej wolności zrzeszania się, deregulacja, która nie kosztuje miliardów, a może uwolnić tysiące społecznych inicjatyw: od kół sportowych, przez grupy seniorów, po lokalne organizacje sąsiedzkie.
Projekt jest też rozsądny pod względem systemowym. Odciąży sądy rejestrowe, uprości procedury oraz zwiększy przewidywalność i transparentność. Co ważne, nikt nikogo nie zmusza do korzystania ze wzorca. Kto chce mieć własny, bardziej rozbudowany statut, nadal może iść normalną ścieżką. Dlatego to jest dobra, techniczna i proobywatelska zmiana, która powinna nas tu łączyć ponad podziałami.
Na koniec dwa pytania. Po pierwsze, jak szczegółowy będzie wzorzec statutu i czy planowane są różne warianty dla różnych typów stowarzyszeń? Po drugie, jakie mechanizmy zabezpieczą system przed nadużyciami, żeby szybka ścieżka nie stała się furtką dla fikcyjnych organizacji?
W tej sprawie
Komisyjny projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druki nr 1953, 868)
Zapis w stenogramie Sejmu (otwiera się w nowej karcie) | Transmisja z dnia posiedzenia (otwiera się w nowej karcie)
Źródło: System Informacyjny Sejmu, stan danych: 21.09.2026 16:05
Zdjęcie: fot. Kancelaria Sejmu

