Wystąpienie: Lidia Czechak

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Składam niniejsze oświadczenie w sprawie jednych z najpoważniejszych wyzwań stojących dziś przed Rzecząpospolitą Polską, czyli drastycznego spadku liczby urodzeń oraz postępującego niżu demograficznego.

Dane Głównego Urzędu Statystycznego z ostatnich lat nie pozostawiają wątpliwości: liczba urodzeń w Polsce osiąga historycznie niskie poziomy. W latach 2023 i 2024 odnotowano najmniejszą liczbę urodzeń od zakończenia II wojny światowej. Współczynnik dzietności utrzymuje się znacząco poniżej poziomu zastępowalności pokoleń, wynoszącego 2,1 dziecka na kobietę, co oznacza, że z roku na rok kurczy się baza demograficzna naszego państwa. To zjawisko nie jest jedynie problemem statystycznym. To realne i długofalowe zagrożenie dla stabilności finansów publicznych, systemu emerytalnego, rynku pracy, bezpieczeństwa społecznego oraz rozwoju gospodarczego kraju. Malejąca liczba osób w wieku produkcyjnym przy jednoczesnym szybkim starzeniu się społeczeństwa prowadzi do narastających obciążeń dla budżetu państwa i samorządu, a w konsekwencji do ryzyka obniżenia jakości usług publicznych, takich jak ochrona zdrowia, edukacja czy opieka społeczna. Niż demograficzny to także problem społeczny. Coraz więcej młodych ludzi odkłada decyzję o założeniu rodziny lub rezygnuje z posiadania dzieci z powodu niepewności mieszkaniowej, niestabilnych form zatrudnienia, wysokich kosztów życia, ograniczenia dostępu do żłobków i przedszkoli oraz trudności w godzeniu życia zawodowego z rodzinnym. W wielu regionach kraju skutkuje to wyludnieniem się mniejszych miejscowości, zamykaniem szkół i placówek publicznych (Dzwonek) oraz osłabianiem lokalnych wspólnot.

Wysoka Izbo! Jeśli nie podejmiemy zdecydowanych i długofalowych działań, skutki obecnego kryzysu demograficznego będą odczuwalne przez kolejne dekady. Potrzebujemy spójnej ponadpartyjnej strategii demograficznej, która nie ograniczy się wyłącznie do transferów finansowych, lecz obejmie kompleksowe rozwiązania...

Wicemarszałek Dorota Niedziela:

Dziękuję bardzo, pani poseł.

Poseł Lidia Czechak:

...realne wsparcie mieszkaniowe dla młodych ludzi, stabilny rynek pracy, dostępne i wysokiej jakości usługi opieki nad dziećmi, elastyczne formy zatrudnienia dla rodziców, skuteczną politykę zdrowotną i prorodzinną oraz mądrą politykę migracyjną. Przyszłość demograficzna Polski to nie jest temat na jutro, ani na kolejną kadencję. To sprawa fundamentalna dla bytu naszego państwa i odpowiedzialności wobec przyszłych pokoleń. Dziękuję bardzo. (Oklaski)