Wystąpienie: Czesław Hoc

"Jeśli zapomnę o nich, Ty, Boże na niebie,/ Zapomnij o mnie". 86. rocznica pierwszej deportacji Polaków na Syberię. Była wtedy mroźna zima, ponad minus 40 stopni mrozu. Oprawcy wtargnęli o świcie. Wyrwanych ze snu obywateli przedwojennej Polski w bydlęcych wagonach wywożono na "nieludzką ziemię". Dla wielu w jedną stronę. Przenikliwe zimno, nieopisane cierpienie, niewolnicza praca, choroby, stały głód i dla wielu - śmierć. Zmarłych często wyrzucano z wagonów w śnieg, wzdłuż torów.

Odbyły się cztery główne fale deportacji Polaków w głąb ZSRR: 10 lutego 1940 r. - największa, wymierzona w osadników wojskowych i służbę leśną. 13 kwietnia 1940 r. - rodziny ofiar mordu katyńskiego, urzędnicy, uchodźcy z terenów okupowanych przez Niemcy. Natomiast na przełomie czerwca i lipca 1940 r., tzw. bieżeńcy, czyli uciekinierzy spod okupacji niemieckiej z centralnej Polski. Ostatnia wywózka miała miejsce na przełomie maja i czerwca 1941 r. - tzw. "elementy niebezpieczne", czyli inteligencja, rzemieślnicy i kupcy.

Od jesieni 1944 r. na Sybir zsyłano żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego. 18 listopada 1944 r. z Nowego Światu odszedł transport kolejowy z 600 żołnierzami do łagrów w rejon Borowicz. Łącznie deportowano ok. 1,5 mln naszych rodaków!

Znamienne słowa "Hymnu Sybiraków": "Na nieludzkiej ziemi znów polski trakt/ Wyznaczyły bezimienne krzyże.../ Nie zatrzymał nas czerwony kat [...],/ Choć zdradą pragnął nas podzielić wróg.../ Aż Wolną Polskę raczył wrócić Bóg!!!".

Mamy obowiązek pamięci i mówienia prawdy o ich losie oraz o okrutnych sprawcach - Związku Sowieckim.

Niektórzy wrócili - wiara w Boga i miłość do Ojczyzny potrafiła dokonać cudu i dała łaskę przetrwania.