Wystąpienie: Bronisław Foltyn

Stanowisko

W tym roku mija 100. rocznica śmierci Edmunda Dalbora, arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego oraz pierwszego prymasa odrodzonej Polski w latach 1915-1926. Jako duchowny i organizator życia kościelnego odegrał bardzo ważną rolę w czasie stabilizowania pozycji Kościoła w nowo powstałym państwie polskim: uporządkował granice diecezjalne, wspierał rozwój instytucji katolickich i nadzorował kościelną pomoc charytatywną w okresie I wojny światowej.

Kard. Dalbor był także jednym z autorów polskiego konkordatu podpisanego ze Stolicą Apostolską 10 lutego 1925 r., który regulował prawa i obowiązki Kościoła w stosunku do państwa. Był jednak nie tylko duchownym, lecz także wybitnym patriotą i organizatorem życia społecznego. Jego autorytet moralny wzmacniał ducha powstania wielkopolskiego. Angażował się również w akcje plebiscytowe na Górnym Śląsku, Warmii, Mazurach i Powiślu. Nie był zwolennikiem Józefa Piłsudskiego, jednak współpracował z naczelnikiem państwa, który w uznaniu zasług odznaczył go Orderem Orła Białego, najwyższym odznaczeniem Rzeczypospolitej, czyniąc go pierwszym kanclerzem tego orderu.

Kard. Dalbor był człowiekiem czynu. Angażował się w pomoc ubogim i ofiarom wojny, organizował wsparcie dla głodujących mieszkańców Kresów, troszczył się o duchowieństwo i wiernych w najtrudniejszych momentach historii. Nie bez powodu nazwano go "wielkim jałmużnikiem Polski". Jego życie pokazuje, że prawdziwe przywództwo rodzi się z odpowiedzialności, odwagi i ze służby drugiemu człowiekowi. W 100. rocznicę jego śmierci jako klub Konfederacji oddajemy hołd nie tylko wybitnemu duchownemu, lecz także wielkiemu Polakowi, który swoją postawą współtworzył fundamenty odrodzonej Rzeczypospolitej. Cześć jego pamięci!