Wystąpienie: Ewa Schädler

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Gdybyśmy na tej sali mogli upamiętniać takimi uchwałami tylko jednoznaczne osoby z całej historii, to pewnie byśmy 80% takich uchwał nie podjęli, ponieważ jak uczy historia, ludzie nie są jednoznaczni i wszyscy żyjący popełniają błędy.

Klub Polska 2050 poprze tę uchwałę.

Edmund Dalbor był postacią szczególną - duchownym, społecznikiem i organizatorem życia publicznego w jednym z najtrudniejszych momentów w historii naszej państwowości. Kard. Dalbor był prymasem Polski w latach 1915-1926, a więc w czasie przełomu: końca zaborów, odbudowy niepodległego państwa i kształtowania się jego instytucji. Jego biografia pokazuje, jak silnie w polskiej tradycji splatały się odpowiedzialność religijna i odpowiedzialność obywatelska. Wspierał działania na rzecz odbudowy państwowości, angażował się w prace Naczelnej Rady Ludowej, uczestniczył w obradach Polskiego Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu, zabiegał o pomyślny przebieg plebiscytów na Górnym Śląsku, Warmii, Mazurach i Powiślu. Był jednym z tych duchownych, którzy rozumieli, że wolność nie jest dana raz na zawsze i wymaga wspólnego wysiłku.

Z jego inicjatywy powstała Konferencja Episkopatu Polski - instytucja, która do dziś odgrywa istotną rolę w życiu Kościoła w naszym kraju. Szczególne miejsce w jego działalności zajmowała pomoc najbardziej potrzebującym. Organizował wsparcie dla ofiar wojny i głodu, m.in. na Wołyniu, Podolu i w Kijowie. Nie bez powodu nazywano go wielkim jałmużnikiem całej Polski. W czasach głębokich podziałów i niedostatku potrafił budować solidarność i konkretne struktury pomocy. Warto również przypomnieć, że w roku 1921 został odznaczony Orderem Orła Białego. Był to wyraz uznania dla jego zasług w budowaniu odradzającej się Rzeczypospolitej.

Dzisiejsza uchwała ma charakter symboliczny, ale symbol w życiu wspólnoty narodowej ma znaczenie. Przypomina, że fundamentem silnego państwa jest współdziałanie różnych środowisk, świeckich i religijnych, wokół dobra wspólnego. Przypomina także, że odpowiedzialność za Polskę może i powinna (Dzwonek) wyrażać się w służbie, w pracy organicznej, w trosce o najsłabszych. Dziękuję. (Oklaski)