Wystąpienie: Witold Tumanowicz

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Poseł Foltyn rzeczywiście złożył to oświadczenie na piśmie. Ja mimo wszystko z szacunku dla postaci Edmunda Dalbora chciałbym wygłosić stanowisko jednak z mównicy. Tak się umówiliśmy.

W tym zakresie mamy projekt z druku nr 2220. Dotyczy on 100. rocznicy śmierci Edmunda Dalbora - prymasa Polski w latach 1915-1926 i jednej z kluczowych postaci okresu odbudowy państwowości.

Kard. Dalbor potrafił połączyć autorytet Kościoła z odpowiedzialnością za los odradzającej się Rzeczypospolitej. W 1919 r. zwołał w Gnieźnie pierwszy po zaborach zjazd biskupów, co doprowadziło do powstania Konferencji Episkopatu Polski i symbolicznego scalenia struktur kościelnych w niepodległym państwie. Wspierał działania na rzecz odbudowy państwowości, angażował autorytet Kościoła w sprawy plebiscytowe na Śląsku, Warmii i Mazurach, a jego obecność przy Naczelnej Radzie Ludowej była jasnym sygnałem poparcia dla niepodległości Polski. Jednocześnie prowadził szeroką działalność charytatywną, organizując pomoc dla ofiar wojny i głodujących. Nie bez powodu nazywano go wielkim jałmużnikiem całej Polski. Cenić należy także jego roztropność, unikał uwikłania Kościoła w partyjne spory, dbając o zachowanie jego autorytetu. W 1921 r. Józef Piłsudski powierzył mu funkcję pierwszego kanclerza Orderu Orła Białego, co było wyrazem najwyższego uznania państwa.

Upamiętnienie kard. Edmunda Dalbora to hołd dla człowieka, który dobrze przysłużył się Polsce. Konfederacja poprze tę uchwałę.

1,5 minuty dla posła Foltyna. Zrobiłem tak, żeby zostało. Dziękuję bardzo.