Wystąpienie: Wiesław Różyński

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu połączonych komisji: Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej oraz Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży przedstawiam sprawozdanie z prac nad rządowym projektem ustawy o Wojewódzkich Zespołach Koordynacji do spraw polityki umiejętności.

Projekt ustawy stanowi realizację kluczowego kamienia milowego w ramach reformy - Kadry dla nowoczesnej gospodarki: poprawa dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy, Krajowego Planu Odbudowy, instrumentu na rzecz odbudowy i zwiększania odporności, KPO.

Kamień milowy wymaga trwałego uregulowania prawnego mechanizmów koordynacji polityki umiejętności na poziomie województw. Prace legislacyjne nad projektem trwały od lipca 2025 r., z intensywnymi konsultacjami międzyresortowymi. Projekt skierowano do rozpatrzenia na posiedzeniu Rady Ministrów 30 stycznia, a dzisiaj jesteśmy w decydującej fazie. Ustawa musi wejść w życie najpóźniej do końca I kwartału 2026 r., aby można było zagwarantować wypłatę kolejnych transz środków z KPO i uniknąć ryzyka dotyczącego utrzymania finansowania. Wartość kamienia milowego wynosi 1,4-1,8 mld zł, a jeżeli chodzi o pilotaż - ok. 344 mln zł.

Projekt ustawy w pełni spełnia wymagania. Dzięki wprowadzanym przepisom oferta edukacyjna w województwie, zwłaszcza w zakresie kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego i uczelni dla dorosłych, będzie lepiej odpowiadać na potrzeby regionalnych rynków pracy, co jest szczególnie istotne w dobie szybkich zmian technologicznych, ekologicznych i demograficznych. Raport OECD z 2019 r. wskazał brak skutecznej koordynacji na poziomie województw - samorządy dysponują narzędziami wspierania gospodarki, ale brakuje stabilnego mechanizmu wpływania na to, jakie zawody i kompetencje powinny być uwzględnione w ramach kształcenia. Dlatego w każdym województwie uruchomione zostały pilotażowe wojewódzkie zespoły koordynacji. Łączna wartość pilotażu wyniosła ok. 344 mln zł, z uwzględnieniem działań pilotażowych i promocyjnych. Zespoły te zakończą funkcjonowanie 30 czerwca 2026 r.

Przyjęto następujące główne cele i zadania zespołów: koordynacja działań na rzecz rozwoju umiejętności mieszkańców regionu - kształcenie zawodowe oraz podnoszenie kwalifikacji przez całe życie - wspieranie polityki edukacyjnej województwa, monitorowanie i wprowadzanie potrzebnych korekt działań, wydawanie opinii o zasadności kształcenia w konkretnych zawodach zgodnie z potrzebami rynku pracy, promocja uczenia się dorosłych, doradztwo zawodowe, współpraca z pracodawcami i szkołami.

W projekcie ustawy wprowadza się sprawdzony model pilotażowy jako trwałe rozwiązanie prawne. Od 1 lipca 2026 r. każde województwo będzie miało zadanie własne: planowanie, koordynowanie, monitorowanie i ewoluowanie działania na rzecz rozwoju umiejętności mieszkańców województwa oraz promowanie idei uczenia się przez całe życie. Cel ten zostanie wpisany do strategii rozwoju województwa jako jeden z priorytetów.

Wysoka Izbo! Kluczowym elementem pozostaje wojewódzki zespół koordynacji, organ opiniodawczo-doradczy zarządu województwa. Przejmie on od wojewódzkich rad rynku pracy kompetencje w zakresie wydawania opinii o zasadności kształcenia w danym zawodzie. Opinia ta będzie obowiązkowym załącznikiem do wniosków o nowe kierunki, eksperymenty czy wpisy do ewidencji szkół. W celu lepszego powiązania oferty edukacyjnej z regionalnym rynkiem pracy nowe zadanie wejdzie w życie od czerwca 2026 r.

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Komisje po rozpatrzeniu projektu ustawy przyjęły go jednogłośnie i rekomendują Sejmowi przyjęcie go w proponowanym brzmieniu wraz z poprawkami redakcyjno-legislacyjnymi. Przyjęcie ustawy pozwoli wypełnić zobowiązania KPO w terminie, trwale wzmocnić rolę województw w dopasowaniu edukacji do rynku pracy oraz kontynuować na stałe dobrą praktykę współpracy samorządu, szkół, uczelni i biznesu. W imieniu obu komisji wnoszę o przyjęcie projektu ustawy w brzmieniu proponowanym przez komisje. Dziękuję za uwagę.