Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Kierunek zmian - większa przejrzystość, obowiązkowa ocena dużych inwestycji, publikacja informacji w BIP - jest słuszny. Państwo powinno wreszcie analizować, czy inwestycje są celowe, efektywne i czy podatnika będzie stać na ich utrzymanie przez kolejne lata. To minimum odpowiedzialności.

Ale mam też poważne wątpliwości.

Po pierwsze, centralizacja. W projekcie wyraźnie rośnie rola ministra finansów oraz możliwość przesuwania środków i tworzenia rezerw celowych decyzją władzy wykonawczej, nawet pod koniec roku budżetowego. Musimy bardzo uważać, aby zwiększona elastyczność nie oznaczała osłabienia realnej kontroli parlamentarnej.

Po drugie, obowiązkowa ocena inwestycji od 10 mln zł. Sama idea jest dobra. Tylko że ocenę sporządza podmiot, który chce inwestycję realizować. To rodzi pytanie o niezależność i rzetelność. Jeśli to ma być realny filtr jakości, potrzebujemy jednolitych standardów i mechanizmów weryfikacji, a nie tylko kolejnego dokumentu do odhaczenia.

Po trzecie, transparentność. Publikacja pełnych ocen dopiero przy inwestycjach powyżej 500 mln zł to bardzo wysoki próg. Obywatele mają prawo wiedzieć, jak wydaje się nie tylko miliardy, ale i setki milionów.

Po czwarte, wyłączenia dla obronności i bezpieczeństwa. Rozumiem wrażliwość tych obszarów. Ale im większe pieniądze, tym większa powinna być odpowiedzialność - nawet jeśli część informacji musi pozostać niejawna.

I wreszcie kwestia trybu prac. Jeżeli ustawa jest elementem realizacji KPO, tym bardziej powinna być przedmiotem spokojnej, merytorycznej debaty, a nie procedowania w pośpiechu.

Nie jestem przeciwnikiem tej reformy. Ale będę zabiegał o poprawki, które wzmocnią niezależność ocen inwestycji, realną jawność i kontrolę parlamentarną. Bo państwo nie wydaje "swoich" pieniędzy. Wydaje pieniądze obywateli. A to zobowiązuje.