Wystąpienie: Joanna Frydrych

Dziękuję.

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska pragnę przedstawić stanowisko wobec sprawozdania komisji dotyczącego projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.

Na początku chcę powiedzieć jasno: kierunek tej ustawy oceniamy pozytywnie. Państwo musi skutecznie reagować tam, gdzie dochodzi do nadużyć, gdzie praca wykonywana jak na etacie jest ukrywana pod inną formą zatrudnienia, a pracownik w praktyce zostaje pozbawiony podstawowych praw. To jest realny problem na polskim rynku i nie wolno go dłużej lekceważyć. Jednocześnie uważamy, że tak ważna zmiana musi być przygotowana w sposób odpowiedzialny i z poszanowaniem równowagi pomiędzy wszystkimi uczestnikami rynku pracy. Rynek pracy to nie tylko pracownicy, którzy potrzebują ochrony, ale także przedsiębiorcy, którzy potrzebują jasnych reguł, przewidywalności i bezpieczeństwa prowadzenia działalności. Rolą państwa jest dzisiaj nie tylko karać nadużycia, ale również budować zaufanie do prawa i tworzyć takie przepisy, które będą możliwe do stosowania w praktyce. Dlatego Koalicja Obywatelska podchodzi do tego projektu z poparciem dla jego celu, ale równocześnie z przekonaniem, że ustawa wymaga rozwiązań wyważonych, precyzyjnych i sprawiedliwych.

Zgadzamy się z tym, że Państwowa Inspekcja Pracy powinna mieć silne narzędzia działania. Inspekcja nie może być bezradna wobec oczywistych przypadków obchodzenia prawa. Jeżeli ktoś pracuje pod kierownictwem, w określonym miejscu i czasie, wykonuje obowiązki tak jak pracownik etatowy, to państwo musi umieć skutecznie reagować. Ale z drugiej strony musimy pamiętać, że nowe kompetencje organów publicznych muszą być obudowane odpowiednimi gwarancjami. Każda decyzja ingerująca w relację między stronami zatrudnienia musi być jasna, oparta na czytelnych przesłankach i podlegać skutecznej kontroli. Tylko wtedy pracownik będzie miał realną ochronę, a uczciwy przedsiębiorca nie będzie miał poczucia, że działa w warunkach niepewności.

Po pierwsze, ustawa doprecyzowuje kryteria, na podstawie których będzie można stwierdzić istnienie stosunku pracy, tak aby przepisy nie budziły wątpliwości ani po stronie pracownika, ani po stronie pracodawcy, ani po stronie samej inspekcji. Po drugie, ustawa wzmacnia prawo do odwołania i jasnej ścieżki kontroli decyzji, tak aby każda strona miała gwarancję rzetelnego postępowania i możliwości obrony swoich racji. Po trzecie, ustawa wprowadza rozwiązania, które będą chronić pracownika przed odwetem, a jednocześnie nie będą prowadzić do automatyzmu, który w praktyce mógłby rodzić nowe spory i niepotrzebne napięcia. Po czwarte, uczciwi przedsiębiorcy otrzymają realne wsparcie informacyjne. Prawo powinno być zrozumiałe. Jeżeli przedsiębiorca chce działać legalnie, powinien mieć możliwość szybkiego uzyskania jasnej interpretacji i pewności co do swoich obowiązków. Po piąte, uważamy, że potrzebny jest odpowiedni okres przejściowy. Tak duża zmiana nie może wejść w życie z dnia na dzień bez czasu na dostosowanie. Trzeba dać firmom możliwość uporządkowania sytuacji zatrudnieniowej bez chaosu i bez niepotrzebnych kosztów społecznych.

Wysoka Izbo! Dobra ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy to nie jest ustawa pisana przeciwko komuś. To nie jest ustawa przeciw pracodawcom ani przeciw pracownikom. To powinna być ustawa na rzecz uczciwych zasad. Taka, która chroni słabszych, ale nie podważa stabilności prowadzenia działalności gospodarczej. Taka, która wzmacnia państwo, ale nie tworzy nadmiernej uznaniowości. Koalicja Obywatelska chce właśnie takiego prawa: skutecznego, ale rozsądnego (Gwar na sali, dzwonek), stanowczego wobec patologii, ale sprawiedliwego wobec wszystkich, którzy uczciwie uczestniczą w rynku pracy.

Dlatego deklarujemy poparcie dla tego projektu ustawy, a jednocześnie składamy poprawki, które mają tę ustawę uczynić lepszą, bardziej czytelną, bardziej bezpieczną prawnie i lepiej wyważoną, bo tylko wtedy osiągniemy cel, który powinien nas wszystkich łączyć - rynek pracy oparty na szacunku, uczciwości i równowadze.

W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska wnoszę o przyjęcie ustawy wraz z poprawkami. Bardzo dziękuję. (Oklaski)