Wystąpienie: Marcin Józefaciuk

Stanowisko

Projekt dotyczy ratyfikacji poprawek do Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego - jednego z najważniejszych instrumentów międzynarodowego prawa karnego, którego celem jest ściganie najpoważniejszych zbrodni: ludobójstwa, zbrodni wojennych oraz zbrodni przeciwko ludzkości.

W świecie, w którym wciąż dochodzi do brutalnych konfliktów zbrojnych i systemowych naruszeń praw człowieka, wzmacnianie mechanizmów międzynarodowej odpowiedzialności karnej jest szczególnie istotne. Historia pokazuje, że brak realnej odpowiedzialności za najcięższe zbrodnie prowadzi do ich powtarzania. Dlatego instytucje takie jak Międzynarodowy Trybunał Karny mają ogromne znaczenie dla budowania międzynarodowego systemu sprawiedliwości.

Z perspektywy państwa demokratycznego i opartego na prawie ważne jest również to, aby Polska aktywnie uczestniczyła w systemie ochrony praw człowieka i wspierała rozwój prawa międzynarodowego. Wspólnota międzynarodowa potrzebuje dziś silnych instytucji zdolnych do ścigania zbrodni wojennych, szczególnie w sytuacjach, gdy sprawcy nie ponoszą odpowiedzialności w swoich państwach.

Jednocześnie ratyfikacja takich rozwiązań powinna być zawsze poprzedzona rzetelną analizą ich skutków dla krajowego systemu prawnego oraz relacji pomiędzy jurysdykcją krajową a międzynarodową. Kluczowa jest tu zasada komplementarności - to państwa w pierwszej kolejności powinny ścigać zbrodnie międzynarodowe, a trybunał międzynarodowy działa wtedy, gdy państwo nie jest w stanie lub nie chce tego zrobić.